Leonardo da Vinci

Rönesans dönemi İtalyan mimarı, mühendisi, mucidi, matematikçisi, anatomisti, müzisyeni, heykeltıraşı ve ressamıdır. Rönesans sanatını doruğuna ulaştırmış, yalnız sanat yapısına değil; çeşitli alanlardaki araştırmaları ve buluşlarıyla da tanınan, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçılarından ve dehalarından biridir. 2. milenyumun adamı seçilmiştir.

Leonardo, genç bir noter olan Ser Piero da Vinci‘nin ve muhtemelen bir çiftçi kızı olan Caterina‘nın evlilik dışı çocuğu olarak Vinci kasabası yakınlarındaki Anchiano‘da dünyaya geldi. Avrupa’daki modern isimlendirme kurallarının yerleşmesinden önce dünyaya tam ismi, “Vincili Piero’nun oğlu Leonardo” manasına gelen “Leonardo di Ser Piero da Vinci”dir. Eserlerini “Leonardo” ya da “Io, Leonardo” (Ben, Leonardo) olarak imzalamıştır. Somut kanıtlar bulunmasa da, Leonardo’nun annesi Caterina’nın, babası Piero’ya ait Ortadoğulu bir köle olduğu tahmin ediliyor. Babası, Leonardo’nun doğduğu yıl, Albiera adındaki ilk eşi ile evlendi.

Leonardo’ya bebekliğinde annesi baktı, annesi başka biriyle evlendirilerek komşu kasabaya yerleşince, babasının nadiren uğradığı büyükbabasının evinde yaşamaya başladı; arada sırada Floransa’ya babasının evine giderdi. Babasının ilk eşinden çocuğu olmadığı için aileye kabul edilmişti ama hiçbir zaman meşru bir çocuk olarak görülmedi ve amcası Francesco dışında ailedeki kimseden sevgi görmedi.

14 yaşına kadar Vinci’de yaşayan Leonardo, büyükanne ve büyükbabasının ardı ardına ölmesi üzerine 1466’da babası ile birlikte Floransa’ya gitti. Evlilik dışı çocukların üniversiteye gitmesi yasak olduğundan üniversite öğrenimi görme şansı yoktu. Leonardo Da Vinci, ilk öğrenim yıllarında aritmetik ve geometride öğretmenlerini sorduğu sorularla şaşırtacak kadar çabuk ilerledi. Keskin zekası ve yetenekleriyle küçük yaşlarda bile dikkat çekiyordu. Müzikle de ilgileniyor ve oldukça iyi bir şekilde Lut çalıyordu. Fakat çocukluk yıllarında en gözde uğraşı resimdi. Babası da bunu fark edince, onu Floransa’nın en önemli atölyelerinden birine verdi.

Vitruvian Man, 1492

Küçük yaştan itibaren çok güzel çizimler yapan Leonardo’nun resimlerini babası, dönemin ünlü ressam ve heykeltıraşı Andrea del Verrocchio‘ya gösterince, Verrochio onu çırak olarak yanına aldı. Leonardo, Verrocchio’nun yanında Lorenzo di Credi ve Pietro Perugino gibi ünlü sanatçılarla çalışma fırsatı buldu. Atölyede sadece resim yapmayı değil, lir çalmayı da öğrendi. Gerçekten de iyi çalıyordu. Leondardo’nun anatomi ve insan vücudu üzerine eğitimi çıraklık döneminde başladı. Öğretmeni Andrea del Verrocchio öğrencilerinin anatomiyi kavramasında ısrarlıydı.

Floransa’yı 1482’de terkederek Milano Dükü Sforza’nın hizmetine girdi. Dükün hizmetine girebilmek için köprüler, silahlar, gemiler, bronz, mermer ve kilden heykeller yapabileceğini anlattığı ancak göndermediği mektubu bütün zamanların en olağanüstü iş başvurusu olarak kabul edilmiştir.

Leonardo, 1499’da şehir Fransızlar tarafından alınıncaya kadar 17 yıl boyunca Milano Dükü için çalıştı. Dük için sadece resim ve heykeller yapmak, festivaller organize etmekle uğraşmadı; aynı zamanda bina, makine ve silah tasarımları yaptı. 1485 – 1490 yıllarında doğa, mekanik, geometri, uçan makinelerin yanısıra, kilise, kale ve kanal yapımı gibi mimari yapılar ile ilgilendi, anatomi çalışmaları yaptı, öğrenciler yetiştirdi. İlgi alanı o kadar genişti ki, başladığı çoğu işi bitiremiyordu. 1490 – 1495 yıllarında çalışmalarını ve çizimlerini deftere kaydetme alışkanlığı geliştirdi. Bu çizimler ve defter sayfaları, müzeler ve kişisel koleksiyonlarda toplanmıştır. Bu koleksiyonculardan birisi de Leonardo’nun hidrolik alanındaki çalışmalarının el yazmalarını toplayan Bill Gates’dir.

1499’da Milano’yu terkeden ve yeni bir koruyucu (hami) aramaya başlayan Leonardo, 16 yıl boyunca İtalya’da seyahat etti. Pek çok kişi için çalıştı, çoğu eserini yarım bıraktı.

Mona Lisa, 1503

İnsanlık tarihinin en iyi resimlerinden birisi kabul edilen Mona Lisa için 1503’te çalışmaya başladığı söylenir. Bu resmi tamamladıktan sonra hiç yanından ayırmamış, tüm seyahatlerinde yanında taşımıştı. 1504’te babasının ölüm haberi üzerine Floransa’ya döndü. Miras hakkı için kardeşleri ile mücadele etti ancak çabası sonuçsuz kaldı. Ancak çok sevdiği amcası tüm varlığını ona bıraktı.

1476 yılında, sevgilisi Verrocchio ile birlikte yaşarken 17 yaşındaki model Jacopo Saltarelli ile sodomist ilişki kurduğu gerekçesiyle adı bilinmeyen bir kişi tarafından suçlanmıştır. İki ay süren soruşturma sonucu, Leonardo’nun babasının saygın konumuna da bağlı olarak hiç şahit bulunamaması nedeniyle dava düşmüştür. Bu olayın ardından Leonardo ve arkadaşları Floransa’daki “Gecenin Bekçileri” isimli örgüt tarafından bir süre takip edilmiştir. (Gecenin Bekçileri’nin İtalya’da Rönesans döneminde kurulan ve sodomizmin bastırılmasına yönelik faaliyet gösteren bir örgüt olduğu Podesta’nın yasal kayıtlarında da yer almaktadır.)

“Salai” veya “il Salaino” takma adlarıyla da bilinen Gian Giacomo Caprotti da Oreno, Giorgio Vasari tarafından “Leonardo’nun büyük keyif aldığı harika kıvırcık saçları olan ışıltılı ve güzel genç” olarak tanımlanmıştır. Leonardo ve il Saliano arasındaki ilişki “kolay” olarak değerlendirilmez. 1491 yılında Leonardo il Salaino’yu “hırsız, yalancı, inatçı ve pisboğaz” olarak nitelendirmiş ve onun için “küçük şeytan” benzetmesini yapmıştır. Yine de, il Salaino 30 yıl boyunca yoldaşı, hizmetçisi ve asistanı olarak Leonardo’nun hizmetinde kalmıştır.

1506 yılında Leonardo, bir Lombardiya aristokratının 15 yaşındaki oğlu olan Kont Francesco Melzi‘yle tanıştı. Melzi, hayatının geri kalanında onun en iyi öğrencisi ve en yakını oldu. Melzi, Leonardo’nun kendisine karşı hislerini bir mektubunda “a sviscerato et ardentissimo amore” (çok ihtiraslı ve fazlasıyla yakıcı aşk) olarak nitelendirmiştir. Melzi, Leonardo’nun önce öğrencisi sonra da hayat arkadaşı olmuştur.

Anghiari Savaşı, 1503

1490’da 10 yaşında iken korumasına aldığı ve Salai adını verdiği genç de 30 yıl boyunca onunla beraber olmuş, ancak öğrencisi olarak bilinen bu genç hiçbir sanatsal ürün üretmemişti. il Salaino, bu yıllarda Melzi’nin sürekli olarak Leonardo’nun yanında olmasını kabullenmek zorunda kalmıştır.

Leonardo’nun “Üreme faaliyeti ve bununla bağlantılı olan her şey o kadar iğrençtir ki insanlar hoş yüzler ve duygusal eğilimler de olmasa kısa sürede yok olacaktır” sözü daha sonra Sigmund Freud tarafından analiz edilmiş ve Freud, Leonardo’nun frijit olduğuna hükmetmiştir.

Her iki ilişki de Leonardo’nun zamanında Floransa’da yaygın olan erotik usta-çırak ilişkisine bir örnektir. Bu iki ilişkisinin yanısıra Leonardo’nun Cesare Borgia ve Niccolò Machiavelli ile de “dostluktan öte” bir ilişki yaşadığı iddia edilmektedir.

Leonardo’nun genç erkeklere olan ilgisi 16. yüzyılda da tartışma konusu olmuştur. 1563’te Gian Paolo Lomazzo tarafından yazılan “Il Libro dei Sogni”de (Düşler Kitabı) yer alan “l’amore masculino”daki (erkek aşkı) kurmaca bir diyalogda, Leonardo baş kahramanlardan biri olarak yer almış ve “Biliniz ki erkekler arasındaki aşk çeşitli arkadaşlık duygularıyla erkekleri biraraya getiren bir erdemdir. Bu durum onları daha erkeksi ve yürekli hâle getirir” sözü Leonardo’nun ağzından verilmiştir.

Leonardo’nun insan vücuduna ilgisinin temelini, figür eskizleri için incelemeler oluşturur. İnsanı olabildiğince canlı ve tüm hareketleri gerçeğe en yakın şekilde çizmek için dış gözlemleri yeterli görmemiş, vücudun içini de görmek, kemiklerin, kasların ve eklemlerin birbirleriyle ilişkilerini kavramak istemiştir. Anatomi araştırmaları giderek daha çok zaman ayırdığı başlı başına bir ilgi alanı haline gelmiştir. İnsan organizmasına, çalışma prensiplerini merak ettiği mükemmel bir makine olarak yaklaşmıştır. O dönemin tıp bilimine temel oluşturan antik çağ hekimi Galen’in metinleri, merakını ancak kısmen giderebilmişti. Aklına gelen her soruyu sormaya başlamıştı.

Leonardo, gördüklerini çizerek açıklığa kavuşturuyordu. Kesitlerle, ayrıntılı görünüşlerle ve farklı açılardan yaptığı çizimlerle anatominin detaylarını ortaya çıkarıyordu. Çizimleri, bazı detaylardaki yanlışlıklara karşın son derece nettir. Anne karnındaki bebek çizimi için bir insan kadavrasına disseksiyon yapmamış; inekleri inceleyip, oradan elde ettiği sonuçları insan anatomisine uyarlamıştı. Papa, Leonardo’nun insan kadavraları üzerinde disseksiyon yapmasını yasakladığında, dolaşım sistemi üzerine yaptığı araştırmayı devam ettirebilmek için sığır kalpleri kullanmıştı.

1513 – 1516 arasında Roma’da yaşadı ve Papa için geliştirilen çeşitli projelerde yer aldı. Anatomi ve fizyoloji alanında çalışmaya devam etti ancak Papa, kadavralar üzerinde çalışmasını yasakladı.

Son Akşam Yemeği

1516’da koruyucusu Giuliano de’ Medici’nin ölümü üzerine Kral 1. Francis’ten Fransa’nın baş ressam, mühendis ve mimarı olmak üzere davet aldı. Paris’in güneybatısında, Amboise yakınlarındaki Kraliyet Sarayı’nın hemen yanında kendisi için hazırlanan konağa yerleşti. Leonardo’ya büyük hayranlık duyan kral, sık sık ziyarete gelir ve sohbet ederdi.

Sağ koluna felç inen Leonardo da Vinci, resimden çok bilimsel çalışmalara ağırlık verdi. Kendisine dostu Melzi yardımcı olmaktaydı. Salai ise Fransa’ya geldikten sonra onu terk etmişti.

Leonardo, 2 Mayıs 1519’da Amboise’daki evinde 67 yaşında öldü. Kralın kollarında can verdiği rivayet edilir; ancak, 1 Mayıs günü kralın bir başka şehirde olduğu ve bir gün içinde oraya gelemeyeceği bilinmektedir. Vasiyetinde mirasının esas bölümünü Melzi’ye bıraktı. Amboise’daki Saint Florentin Kilisesi’nde toprağa verildi.

Leonardo da Vinci’nin detaylı tablo bilgilerinin olduğu eserlerinin görsellerine ulaşmak için tıklayın
(Toplam 91 Eser – İstanbul Sanat Evi)

Leonardo da Vinci’nin tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın
(Toplam 37 Eser – Canvastar)

Leonardo da Vinci’nin  yağlıboya tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın
(Toplam 5 Eser – İstanbul Sanat Galerisi)

Salvador Dali

Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí y Domènech, kısaca Salvador Dalí (11 Mayıs 1904 – 23 Ocak 1989) İspanyol sürrealist ressam. Gerçeküstü eserlerindeki tuhaf ve çarpıcı imgelerle ünlenmiştir.

Dalí, ressamlığın yanı sıra heykelcilik, fotoğrafçılık ve filmcilikle de ilgilenmiş, Amerikalı animasyoncu Walt Disney ile beraber yaptığı Destino adlı kısa çizgi film, 2003′te “En İyi Kısa Animasyon Filmi” dalında Oscar adayı olmuştur.

Katalonya doğumlu olan Dalí, 711 yılında İspanya’yı fethetmiş olan Mağribiler’in soyundan geldiğini iddia etmiş, süslü ve cafcaflı olan her şeye, lüks hayata ve doğu kıyafetlerine olan düşkünlüğünü de Arap kökenine bağlamıştır. Dalí hayatı boyunca, sanatıyla olduğu kadar eksantrik giyimi, davranışları ve sözleriyle de dikkat çekmiş, bu durum kimi zaman, onun sanatını takdir edenleri de etmeyenler kadar usandırmıştır. Bu davranışların getirdiği kötü şöhret, Dalí’nin geniş kesimlerce tanınmasını sağlamış ve eserlerine duyulan ilgiyi arttırmıştır.

Dalí 11 Mayıs 1904′te, İspanya’nın Katalonya bölgesinde bulunan Figueres kentinde, Salvador Dalí i Cusí ve Felipa Domenech Ferres çiftinin ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk çocuklarının küçük yaşta ölmesini bir türlü kabullenemeyen Dalí çifti, küçük Dalí’nin yanında sık sık ölmüş ağabeyinden bahsediyor, ilk Salvador’un bir resmini yatak odalarının duvarında tutuyor, ve Dalí’yle beraber düzenli olarak ilk Salvador’un mezarını ziyaret ediyorlardı. Bu durum, Dalí’nin küçük yaşta kendi kimliği konusunda karışıklık yaşamasına sebep oldu. Sonradan, hiç tanımadığı ağabeyi hakkında “İki su damlası gibi birbirimize benziyorduk, fakat yansımalarımız farklıydı. O, herhalde benim fazla mutlak olarak tasarlanmış ilk versiyonumdu.” diye yazacaktı. Dalí’nin babası, sert ve otoriter karakterli bir noterdi. Annesi ise tam tersine sevecen ve anlayışlıydı ve oğlunun resim konusundaki çabalarına destek veriyordu. Dalí üç yaşındayken kızkardeşi Ana María doğdu. Evin tek erkek çocuğu olarak, annesi, kızkardeşi, teyzesi, anneannesi ve bakıcısından sürekli ilgi gören Dalí, küçük yaşlarından itibaren şımarık ve kaprisli bir karakter sergilemeye başladı.

1914′te annesinin desteğiyle özel bir resim okuluna yazılan Dalí, 1919′da Figueres Belediye Tiyatrosu‘nda ilk sergisini açtı. Şubat 1921′de ise çok sevdiği annesini meme kanserinden kaybetti. Annesinin ölümü hakkında “Hayatımda aldığım en büyük darbeydi. Ona tapardım. Ruhumun kaçınılmaz kusurlarını görünmez kılabilmesine hep güvendiğim bir varlığın kaybını kabullenemiyordum.” diye yazacaktı. Dalí’nin babası, karısının ölümünden kısa süre sonra baldızıyla evlendi.

1922′de Madrid‘e taşınan ve buradaki San Fernando Güzel Sanatlar Okulu‘na yazılan Dalí, ilk eserlerinde kübizm ve dadaizm etkileri gösterdi. Fransa ve İsviçre kökenli olan bu yeni akımlar, o sıralar Madrid’de pek yaygın değildi, ve Dalí’nin eserleri kısa sürede ilgi çekmeye başladı. Dalí, Madrid’de geçirdiği yıllarda, kendisi gibi avangart sanata meraklı olan film yapımcısı Luis Buñuel ve şair Federico García Lorca ile yakın arkadaş oldu. 1923′te disiplinsizlik yüzünden geçici olarak okuldan uzaklaştırılan Dalí, aynı yıl Girona’da anarşist gösterilere katıldığı için tutuklandı ve bir süre gözaltında tutuldu. 1925′te okula geri döndü, ve Barcelona‘da ilk kişisel sergisini açtı. Resimleri eleştirmenler tarafından ilgi ve şaşkınlıkla karşılandı.

Belleğin Azmi, 1931

Dalí 1926′da Paris’e gitti ve büyük saygı duyduğu Pablo Picasso ile tanıştı. Sonraki birkaç yıl boyunca, Dalí’nin eserlerinde Picasso etkisi ağır basacaktı. Paris gezisinden döndükten kısa süre sonra okulundan temelli kovulan Dalí, çok geçmeden askere alındı. Ekim 1927′de askerlik hizmetini bitirdi ve Mart 1928′de sanat eleştirmenleri Lluís Montanyà ve Sebastià Gasch ile beraber, sanatta modernizmi ve fütürizmi savunan “Sanat Karşıtı Katalan Manifesto“yu yazdı.

1929′da arkadaşı Luis Buñuel ile beraber çektikleri Bir Endülüs Köpeği adlı avangart kısa film, sürrealist sanat çevrelerinde ikiliye büyük şöhret kazandırdı. Aynı yıl ikinci kez Paris’e giden Dalí, burada ressam Joan Miró aracılığıyla sürrealist akımın öncüleri André Breton ve Paul Éluard ile tanıştı. Éluard’ın karısı Gala (asıl ismi Helena İvanovna Diakonova), tanıştıkları andan itibaren Dalí’nin ilgisini çekti, ve 1929 yazında Dalí ile Gala arasında, sonradan evliliğe dönüşecek olan tutkulu bir ilişki başladı.

1931 yılında Dalí, en meşhur eseri olan Belleğin Azmi‘ni yaptı. Yumuşak Saatler ya da Eriyen Saatler olarak da bilinen eserde, geniş bir kumsal manzarası önünde eriyen cep saatleri resmedilmiştir. Eser genel olarak, katı ve değişmez zaman kavramına karşı bir protesto olarak yorumlanır. Dalí sonradan bu resmin ilhamını, sıcak Ağustos güneşi altında erimekte olan bir Camembert peynirinden aldığını yazacaktı.

Haşlanmış Fasülyeli Yumuşak Yapı, 1936

1929′dan beri beraber yaşayan Dalí ve Gala, 1934′te bir devlet nikâhıyla evlendiler. (1958′de bir Katolik düğünüyle nikâh tazeleyeceklerdi.) Aynı yıl New York’ta bir sergi açan Dalí, ABD’de büyük sansasyon yarattı ve büyük üne kavuştu. 1936′da Londra Uluslararası Sürrealist Sergisi’nde bir konuşma yapması istenince, sahneye eski tip hantal bir dalgıç tulumu içinde çıktı. Tulumun beline mücevher işlemeli bir kama takmıştı; bir elinde bir bilardo ıstakası tutuyor, diğer eliyle de bir çift kurtköpeğini çekiştiriyordu.Konuşma sırasında nefes almakta zorluk çekince, dalgıç kıyafetinin başlığı çıkarıldı.

Dalí 1937′de Hollywood’a giderek zamanın meşhur komedyenleri Marx Kardeşler ile tanıştı, ve onlar için bir film senaryosu yazdı.1938 yazında ise Londra’da, hayranı olduğu Sigmund Freud ile tanıştı ve ünlü psikoloğun birkaç portresini yaptı. Tüm sürrealistler gibi Dalí de bilinçaltının dışavurumuyla ilgileniyor, ve Freud’un bilinçaltı konusundaki yazılarını ilgiyle takip ediyordu.

1936′da başlayan ve tüm İspanya’yı kaosa sürükleyen İspanya İç Savaşı, 1939′da General Francisco Franco’nun galibiyetiyle sona erince, Dalí yeni kurulan faşist rejimi desteklediğini açıkladı. Bunun üzerine, çoğunluğu Marksist olan ve Dalí’nin abartılı dikkat çekme çabalarından zaten hoşlanmayan sürrealistler, Dalí’ye açıkça sırtlarını döndüler. Sürrealist grubun önderi Breton, Salvador Dalí’nin isminden iğneleyici bir anagram çıkardı: Avida Dollars (Dolar Heveslisi). Dalí ise cevap vermekte gecikmedi: “Le surréalisme, c’est moi!” (Sürrealizm benim!) Sürrealistler ve Dalí arasındaki çekişme, Dalí ölene kadar devam edecekti.

1940′ta Dalí ve Gala, tüm Avrupa’yı etkisi altına almaya başlayan II. Dünya Savaşı’ndan kaçarak ABD’ye yerleştiler. Burada dokuz yıl kalacaklardı. 1942 yılında Dalí, Salvador Dalí’nin Gizli Hayatı isimli otobiyografisini yayımladı. 1945-46 yıllarında, Walt Disney ile beraber Destino, Alfred Hitchcock ile beraber Spellbound filmlerinin yapımında çalıştı. 1947′de sürrealist bir Picasso portresi yaptı.

1949′da Dalí, karısıyla beraber Avrupa’ya döndü ve memleketi Katalonya’ya yerleşti. Hayatının sonuna kadar burada kalacaktı. Faşist Franco rejimiyle yönetilen İspanya’ya yerleşmesi, bir kez daha sol görüşlü sanatçı ve aydınların tepkisini çekti.

Galatea Gökyüzünde, 1952

Dalí 1951′de Katolisizm’in ve modern bilimin bazı kavramlarını sentezlediği Mistik Manifesto‘yu yayımladı. II. Dünya Savaşı sonrası eserlerinde, Katolik temalar ve DNA, hiperküp (dört boyutlu küp) ve atomik çözünme gibi modern bilim kavramları öne çıkacaktı. Hiroşima’da patlayan atom bombasının gücünden çok etkilenmiş olan Dalí, hayatının bu dönemine nükleer mistisizm adını veriyordu. Yine bu dönemde Dalí, tuvale boya sıçratma, hologramlar, optik yanılgılar ve stereoskopi gibi pek çok değişik teknikle denemeler yaptı.

1960′da Figueres belediye başkanı, yıllar önce Dalí’nin ilk sergisine ev sahipliği yapmış ve iç savaşta zarar görmüş olan Belediye Tiyatrosu’nu Dalí Tiyatrosu ve Müzesi adıyla restore etmeye karar verdi. Dalí, 1974′e kadar müzenin inşaatı ve dekorasyonuyla bizzat ilgilendi ve bu projeye çok emek ve zaman harcadı. Müze 1974′te açıldıysa da, Dalí 1980′lerin ortasına kadar ufak eklemeler ve değişiklikler yapmaya devam etti.

10 Haziran 1982′de Dalí’nin çok sevdiği karısı, menajeri, modeli ve ilham perisi Gala hayatını kaybetti. Gala’nın ölümünden sonra yaşama isteğini kaybeden Dalí, karısının öldüğü ve gömüldüğü Púbol Kalesi’ne yerleşti ve münzevi bir hayat sürmeye başladı. Temmuz 1982′de İspanya Kralı Juan Carlos, Dalí’yi Púbol Markisi ilan etti. Dalí ise bu jeste karşılık olarak, krala Avrupa’nın Başı adlı çizimini hediye etti. 1983′te Púbol Kalesi’nde yaptığı Serçenin Kuyruğu adlı tablo, Dalí’nin son eseri olacaktı. Ağustos 1984′te Dalí, kaledeki yatak odasında bilinmeyen bir sebepten çıkan yangında bacağından yaralandı. Bu olaydan kısa süre sonra Figueres’e döndü ve Salvador Dalí Tiyatro ve Müzesi’nde yaşamaya başladı.

Dalí, 23 Ocak 1989‘da kalp yetmezliğinden öldü ve Figueres’te kendi adını taşıyan müzenin mahzenine gömüldü.

Dalí hayatı boyunca, 1500′den fazla resim ve onlarca heykelin yanı sıra, çeşitli taş baskı eserler, kitap illüstrasyonları, tiyatro dekorları ve kostümleri üretmiştir. Ayrıca, Man Ray, Brassaï, Cecil Beaton ve Philippe Halsman gibi fotoğraf sanatçılarıyla ve Elsa Schiaparelli, Christian Dior gibi moda tasarımcılarıyla beraber çalışmıştır.

Bugün Dalí’nin eserlerinin büyük çoğunluğu, Figueres’deki Dalí Tiyatro ve Müzesi‘nde bulunur. Florida’nın St. Petersburg kentindeki Salvador Dalí Müzesi, Madrid’deki Reina Sofia Müzesi ve Los Angeles’taki Salvador Dalí Galerisi de sanatçının yüzlerce eserini barındırır.

Çarmıha Gerilme, 1954

Dalí’nin 1965′te New York’taki Rikers Island Hapishanesi‘ne bağışladığı Çarmıha Gerilmiş İsa resmi, 1981′e kadar hapishanenin yemekhanesinde asılı durduktan sonra buradan alınarak hapishanenin lobisine asılmış, 2003′te ise kimliği belirsiz kişilerce lobiden çalınmıştır. 20. yüzyılın en önemli sanatçılarından, sürrealizmin yani gerçeküstücülük akımının temsilcisi Salvador Dali’nin başlıca esin kaynağı düşler, korkular ve hayaller ile Dali, resim sanatının akışına yön veren eserleriyle İstanbul’da da sergilenmiştir. Dali’nin kapsamlı bir retrospektifi niteliğini taşıyan “İstanbul’da Bir Sürrealist Salvador Dali” adlı sergisinde, İspanyol sanatçının 380 parça eseri sergilenmiştir. 20 Ocak’a kadar açık kalacak sergide sanatçının yağlı boya tabloları, çizimleri ve grafiklerinin yanı sıra el yazmaları, defterleri, mektupları ve fotoğrafları gibi pek çok belge yer almıştır.

Salvador Dalí’nin sanatçı olarak varoluşunda politika çok önemli bir yer almıştır. Sürrealizmin kurucusu troçkist André Breton yanlısı olarak başladığı sanat hayatına, ilerki dönemlerde iktidarı kanlı biçimde ele alan faşist Franko yanlısı olarak devam etmiştir.

Gençliğinde anarşist- komünist yazıları keskin çıkışları olan derin bir kavrayıştan ziyade okuyucuyu şok etmek üzerine odaklanmıştır. Bu yıllarda Dadacı etki görülür. Dali büyüdükçe troçkist André Breton etkisindeki sürrealist hareketin etkinliğinin artmasıyla sürealist olur.

İspanya iç savaşı başladığında, Dali savaşmaktan ve bir grubun yanında yer almaktan uzak durur. Benzer şekilde, İkinci Dünya Savaşında George Orwell, Dali’yi Fransa tehlikeye düştüğünde fare gibi kaçmakla eleştirmiştir. Yıllar sonra o dönemini Dali “Avrupa savaşı yaklaştığında tek düşündüğünün tehlike daha da yaklaştığında tıkılabileceği fırını güzel bir yer bulabilmek” olduğunu belirtmiştir.

Yüz Hayaleti ve Sahilde Meyve Tabağı, 1938

II. Dünya savaşı sonrasında Katalonya’ya geri döndüğünde, Franko rejimi ile yakınlaşmıştır. Bazı sözleri Franko rejimine destek vermiş, Franko’yu İspanyayı yok edici güçlerden temizlediği için teşekkür etmiştir. Bu dönemde Katolik inanca dönmüştür. Ayrıca Franko’yu çıkardığı idam hükümleri için tebrik etmiştir. Ayrıca kişisel olarak da Franko ile tanışmış ve Franko’nun ninesini resmetmiştir. Franko’ya karşı hislerinin samimi mi yalancı mı olduğunu belirlemek imkansızdır.

Salvador Dali farklı alanlara ilgi duymuş, ressamlığın yanı sıra heykeltıraşlık, fotoğrafçılık ve filmcilikle de ilgilenmişti. Ancak, bilime apayrı bir önem verdi. 1930′larda ilham kaynağı optik ilüzyonlar ve çifte görüntüler, 1940′da Max Planck’ın kuantum kuramı, 1945′teki Hiroşima faciasından sonra atomun parçalanmasıydı. 1950′lerin başında, atom bombasını bir yana bırakmış, dikkatini Alman fizikçi Werner Heisenberg’in taneciklerine vermişti bile.

1953′te, Nature dergisinin 171. sayısında, Watson ve Crick’in DNA yapısını açıkladıkları ünlü makaleyi okuyup Crick’in karısı Odile’in çizdiği çift sarmal yapıyı gördüğünde, “İşte” dedi, “Tanrı’nın var olduğunun en önemli kanıtı. DNA, Yakub’un genetik meleklerden oluşturduğu bir merdiven ve insanla Tanrı arasındaki tek bağlantı.”

Kelebekli Manzara, DNA’li Sürrealist Manzarada Büyük Mastürbatör 1957/58

Bu tarihten başlayarak tam 23 yıl boyunca, DNA molekülünün yapısı, hem gündelik yaşamının, hem de sanatının ayrılmaz bir parçası oldu. Çift sarmalın, yaşamın temel şekli olduğuna inandı ve on kadar tablosunda bu simgeyi kullandı. “Kelebekli Manzara, DNA’li Sürrealist Manzarada Büyük Mastürbatör” (Butterfly Landscape. The Great Masturbator in a Surrealist Landscape with D.N.A.) adlı tablosunda, Freudyen simgelerle dolu araziye, DNA’yı üç boyutlu biçimde yerleştirmiştir.

25 Eylül 1962 tarihindeki Barselona sel felaketinde, boğulan ve kaybolan bine yakın kişinin anısına yaptığı 3 x 3.5 metre boyutlarındaki tablo, “Galacidalacidezoksiribonükleikasid” adını taşır. 2002′de, Florida’nın St Petersburg kentinde, denizin hemen kenarındaki Dali Müzesi’nde görme fırsatını yakaladığım tablonun yanındaki notta, Dali’nin zor telaffuz edilen bu adı, Gala, cid, ala ve deoksiribonükleikasid sözcüklerinden oluşturduğu kayıtlıydı. Aynı nottaki bilgiye göre, “Gala”, ressamın çok sevdiği, ilham kaynağı ve pek çok eserinin temel figürü karısının adı. “El Cid”, 11. yüzyılda Berberilere karşı savaşmış İspanyolların ulusal kahramanı Rodrigo Diaz de Vivar’ın halk arasındaki adıdır. “Ala”, Allah’ın kısaltılmış biçimi, “deoksiribonükleikasid” de DNA molekülünün açık adıdır.

“Tanrı’ya inanıyorum, ama inançlı değilim. Matematik ve bilim, bana Tanrı’nın olması gerektiğini anlatıyor, ama inanmıyorum” diyen Salvador Dali, bu tablosunda bilim ile dinin karmaşık ilişkisini irdeler. İlk bakışta, dinin bilime üstünlüğünü anlatmaya çalışıyor gibi gözükse de, aslında birbirine paralel olduklarını, hatta simetrik temellere dayandıklarını ifade etmeye çalışır. Beş açık ve bir gizli görüntüden oluşan resmin birkaç yerinde rastlanan DNA çift sarmalı yaşamı; sağ tarafta, dörderli gruplar halinde tüfeklerini birbirine doğrultan erkekler ölümü, gökyüzündeki varlıklar, ölümden sonrasını simgeler.

Halüsünasyonel Boğa Döğüşçüsü, 1968/70

Dali, benzeri konularda ve benzeri adlar verdiği başka tablolar da yapmıştır. Madrid’teki Museo Nacional Reina Sofia’da sergilenen “Dezoksiribonükleik Asit Arapları”, ressamın bu eşsiz moleküle hayranlığının bir diğer kanıtı. DNA’nın simetrisini, durmaksızın, karısıyla ilişkisine benzetir: “Tıpkı Gala ve benim gibi birbirine tam uyan bu iki yarı, hiç şaşmadan bir açılıp bir kapanıyor. Hayat, deoksiribonükleik asidin mutlak kuralına dayanıyor, kalıtıma o karar veriyor.”

Dali, 1980′lerden başlayarak ölümüne dek, matematikle ilgilendi. Özellikle, sürekli fonksiyonların sürekli olmayanlara dönüşebileceğini ve bir fonksiyonun değerinin aniden değişebileceğini (yani sakin sakin duran bir köpeğin aniden üzerinize saldırmasının matematiksel ifadesini) gösteren Fransız matematikçi Rene Thom’un katastrof teorisine ilgi duydu. Son eseri Çatalkuyruk’da (The Swallowtail) olduğu gibi, çok sayıda matematiksel sembolü resimlerine taşıdı ve onlar aracılığıyla yaşam felsefesini yansıtmaya çalıştı, ancak DNA molekülüne tutkusunu hiçbir zaman kaybetmedi.

Dali bilime düşkünlüğünü, doğum yeri Figueres’te düzenlediği “Doğada Rastlantı” adlı kongreyle taçlandırdığında, artık 81 yaşındaydı. Konuşmacıların neredeyse tamamı, Nobel ödülü kazanmış bilim insanlarıydı. Kimyacı Ilya Prigogine, fizikçi Jorge Wagensberg, matematikçi Rene Thom oradaydı. Dinleyicilerin arasında bilim dünyasının ileri gelenleri, ünlü filozoflar ve sanatçılar bulunuyordu. Dali, yatağından kalkamayacak kadar hastaydı ve her şeyi kapalı devre televizyon kameralarının görüntülerinden izledi. Salvador Dali, bu kongreden üç yıl sonra 23 Ocak 1989‘da öldü. Başucunda iki fizikçi ve bir matematikçinin kitaplarını buldular: Stephen Hawking, Erwin Schrödinger ve Matila Ghyka.

Salvador Dalí’nin detaylı tablo bilgilerinin olduğu eserlerinin görsellerine ulaşmak için tıklayın (Toplam 81 Eser – İstanbul Sanat Evi)

Salvador Dalí’nin tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara almak satın için tıklayın (Toplam 30 Eser – Canvastar)

Salvador Dalí’nin yağlıboya tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara almak satın için tıklayın (Toplam 60 Eser – İstanbul Sanat Galerisi)

Paul Cézanne (1861)

Fransız post-empresyonist ressam ve gezgin. Modern sanatın gelişmesine yaptığı katkılar ve etkisi nedeniyle çoğu zaman modern sanatın babası olarak anılmıştır. Empresyonizm ile kübizm arasında bir köprü oluşturmuştur.

Cézanne, Aix-en-Provence‘da doğmuş ve orada okula gitmiştir. 1859-1861 arasında hukuk okurken resim dersleri almıştır. 1861 yılında resim sanatını öğrenmek için Paris’e, çocukluk arkadaşı Emile Zola‘nın yanına gitmiştir. İsviçre Akademisi’nde ve Louvre’da çalışmıştır. Renoir, Pissaro, Sisley, Guillaumin gibi sanatçılarla tanışmıştır. Delacroix, Courbet, Manet‘ye karşı hayranlık duymuştur. Güzel Sanatlar Akademisi’nin giriş sınavlarında başarılı olamamış ve bu sebeple Aix’e geri dönmüştür.

Bütün zamanını resme ayırmıştır ve Salon’a gönderdiği bütün tabloların geri çevrilmesine karşın resim çalışmalarını sürdürmüştür. Eski İtalyan ustalarının yapıtlarını kopya ederek portreler, natürmortlar ve bazen de manzara resimleri yapmıştır. Paris Salon jürisi Cézanne’in eserlerini gösterime sunmayı 1864′den 1869′a kadar her sene reddetmiştir. Bu nedenle Cézanne tablolarını ilk kez, Paris Salon tarafından reddedilmiş eserlerin gösterime sunulduğu Salon des Refusés‘de 1863 yılında gösterime sunmuştur. Yaşamı boyunca eserleri nadiren gösterime sunmuş, sakin bir hayat yaşamış, belli başlı birkaç konuda resim yapmayı tercih etmiştir.

A Modern Olympia 1873-1874

Bu dönemde yaptığı çalışmalar arasında Ressamın Babası, Zenci Scipio (1865, Sao Paulo Müzesi), Louis-Auguste Cezanne’in l’Evenement’i Okurken Portresi (1866), Pamuk Takkeli Adam (1865-67), Ressam Achille Emperaire’ın Portresi (1866), Zola’yı Okuyan Paul Alexis (1869), Hasır Şapkalı Boyer’ın Portresi (1869-70) ve Magdalen ya da Elem (1866-68) adlı resimleri, Siyah Mermer Saat (1869-70, özel koleksiyon, Amerika) ve Teneke Çaydanlıklı Natürmort (1869-70) adlı natürmortları ve Estaque’da Eriyen Karlar (1870) ve Şarap Pazarı (1872) adli manzaraları sayılabilir. Bu eserlerde kalın renk katları ve siyah gölgeler dikkati çeker. Siyah, kahverengi, gri ve Prusya mavisinin ağır bastığı köyü ve kasvetli renklere ek olarak alışılmadık bir beyaz renk kullandığı görülür.

Cézanne’ın Empresyonistlerle ve özellikle İsviçre Akademisi’nde tanıştığı Pissarro ile olan dostluğu onun dönük renkleri bırakarak Empresyonistlerin parlak, açık tonlu renklerini kullanmasını sağlamıştır. Kalın renk katmanları tekniğinden vazgeçip hafif fırça vuruşlarıyla noktalama yöntemine yönelmiş, pıhtılaşmış gibi görünen yüzeyler kullanmıştır. 1872-1882 yılları arasındaki bu dönem Cezanne’in Empresyonist dönemidir.

Kağıt Oynayanlar (Les joueurs de cartes) 1890-1895

Modern Bir Olympia (1873), Asılmış Adamın Evi (1873, Louvre Müzesi, Paris), Yidiz Çiçekleri (1875), Kırmızı Koltuklu Madame Cézanne (1877, özel koleksiyon, Amerika), Victor Chocquet’nın Portresi (1876-77), L’Estaque (1878-79, Louvre), Pontoişe’da Cote dü Jalais (1879-82) Kavaklar (1879-82) ve Maincy Köprüsü (1879, Louvre) gibi birçok ünlü eseri bu döneme aittir.

Cezanne’in izlenimciliğin kurallarından ayrılan sanatı hızla, daha yalıncı ama daha çok işlenmiş ve yapıya daha çok önem veren bir tutuma doğru gelişti. Tarzını düş gücünden ve gözlemlerinden kaynaklanan ögelerle zenginleştirdi. Desen güçlülügü ile renklerin anlatım duyarlılığını birleştirdi. Klasik perspektif kurallarına pek uymayan Cezanne’in tutumu sonradan büyük ölçüde etkilediği Kübistlere öncü oldu.

Bu arada 1886 yılında Emile Zola ile L’oeuvre isimli romanı yüzünden araları açıldı. Hortense Fiquet ile evlendi. Karısının Portreleri, Mavi Vazo ve Sepetli Natürmort (Louvre) Kırmızı Yelekli Çocuk (18900-95), Cezveli Kadın (1890-95, Louvre) ve Kağıt Oynayanlar (1890 yıllarında çeşitli versiyonları), Gustave Geffroy’un Portresi (1895) ve Bir Soytarı adlı tablolarıyla sanatı dengeye ve yetkinliğe ulaştı.

Elmalar ve Portakallar (1895-1900, Louvre)

Çalışmalarında derinliği kaldıran sanatçı katlama bir perspektif uyguladı. Peppermint Lisesi, Elmalar ve Portakallar (1895-1900, Louvre) gibi natürmortları bu yönelisi vurgulayan başlıca yapıtlardır.

Sanatçının son on yıllık dönemi lirik dönemi olarak bilinir. Bu dönemde belli bir lirizme ve daha özgür fırça vuruşlarına yönelerek gösterişli ve cüretkar yapıtlar verdi. Aynı zamanda daha hızlı bir yöntem olan suluboya tekniğini de kullanıyordu. Eserlerinde henüz başlamakta olan kübizme özgü kesin akılcı yaklaşımın belirtileri seçilir.

Aynı zamanda renkleri ve biçimleri lirik bir anlayışla kullanan Fovist akımın özellikleri de göze çarpar. Sainte-Victoire Dağı, Annecy Gölü (1896), Bibemuş’daki Kayalar ve Dallar (1904) ve Kara Sato (1904-06) adlı tabloları bu tarz çalışmalardır. Yaşamının son yıllarında gerçekleştirdiği Les Grandeş Baigneuses-Yıkanan Kadınlar (1902-06) adlı tablosuyla Cezanne’in sanatı doruk noktasına ulaşti. Bu tablo, ritmik kompozisyonu, kesin hatlarla üst üşte konulmuş düzlemleri ve resmin bütününün taşıdığı uyumla görkemli bir eserdir ve Picasso’nun hemen hemen aynı zamanlarda yaptığı Avignon’lü Genç Kızlar adlı tablosunu anımsatır.

Cezanne’in yapıtları, özellikle 1907′de Paris’te açılan Salon d’Automne’dan sonra XX. yy. resminin en önemli kaynakları arasında sayıldı. Cezanne, sonradan modern resmin doğmasına yol açacak olan fovlar, kübistler ve soyut sanatçılar gibi yeni kuşağı büyük ölçüde etkiledi.

Yıkanan Kadınlar 1906

Cézanne, 1906′da fırtına esnasında dışarıda resim yaparken rahatsızlanmış, bir hafta sonra, 22 Ekim’de zatürreden vefat etmiştir. 20. yüzyıl modernistlerine göre Cézanne modern resmin babasıdır.

Paule Cézanne’ın detaylı tablo bilgilerinin olduğu eserlerinin görsellerine ulaşmak için tıklayın (Toplam 81 Eser – İstanbul Sanat Evi)

Paul Cézanne’ın tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın (Toplam 30 Eser – Canvastar)

Paul Cézanne’ın yağlıboya tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara  satın almak için tıklayın (Toplam 60 Eser – İstanbul Sanat Galerisi)

Ivan Aivazovsky'nin portresi

Aivazovsky, 1817 yılında Kırım’da bir Karadeniz liman şehri olan Feodosiya’da dünyaya gelmiştir. Feodosiya, tarihi ve coğrafi özellikleriyle Aivazovsky’nin sanatçı kişiliğinin gelişmesine önemli ölçüde etki etmiştir.

Şehir, Karadeniz’in kuzeyinde yer alan Kırım’ın doğusunda konumlanmaktadır. Civarındaki kırsalın hemen dışında yükselen birkaç küçük tepe dışında büyük ölçüde düzlük olan Feodosiya, bu özelliğiyle geniş ufuklu görünümlere olanak sağlamaktadır. Ayrıca 19. yüzyılın Rus İmparatorluğu topraklarında Akdeniz iklimine yakın olan bölgede bulunmaktadır. Şehrin tarihi, mö 6. yüzyıla uzanmaktadır. Buraya ilk olarak Helen kolonileşme döneminde Miletos’tan gelen Grekler yerleşmiştir. Daha sonra ms 3. yüzyılda Got istilasına uğramış ve ardından Hun hakimiyetine girmiştir. 13. yüzyıl başlarında Latin Haçlılar’ı dönemi yaşanmış, bundan sonra şehre Cenovalı tüccarlar hakim olmuş ve Kaffa adını vermişlerdir.

1475′te şehrin Osmanlı hakimiyetine girmesiyle bu isim Kefe ya da Küçük İstanbul olarak değiştirilmiştir. Osmanlı’nın Gerileme Dönemi’nde, 1771′de Rusların eline geçmiş ve bundan sonra tekrar Feodosiya olarak anılmaya başlanmıştır. Şehrin tarihi dokusu ve deniz ticaretinyle şehre uğrayan insanlar, şehre kozmopolit bir kimlik kazandırmıştır.

Gemi Kazası isimli tablosu

Aivazovsky’nin yetiştiği şehir; Tatarlar, Türkler, Ermeniler, Ruslar, Yahudiler ve Arapların iç içe yaşadığı bir şehirdi. Dolayısıyla Aivazovsky, günlük hayatta farklı kültür ve dillere aşina olmuştu.

Feodosiya; şehrin toplumsal yapısına, mimarisine ve yaşayışına yansıyan kozmopolit yapısı dışında, bir deniz şehri olmasıyla da Aivazovsky’nin üzerinde derin izler bırakmıştır. Çocukluk döneminden itibaren Aivazovsky burada, kimi zaman süt liman kimi zaman fırtınalı, gün doğarken ve gün batarken, denizin tüm değişen hallerini gözlemleyebilme fırsatına erişmiştir. Aivazovsky küçük yaşlardan itibaren resme ilgi göstermiş olup 1887 tarihli bir resminde kendisini küçük bir çocuk olarak Feodosiya’ya hakim bir yükseklikten şehri resmederken tasvir etmiştir. Resmin üzerinde “1825′te Aivaz” yazmaktadır. Hayatının çok erken bir döneminde, henüz 8 yaşında resme duyduğu ilgiyi ortaya koyan bu resim, aynı zamanda Feodosiya’nın onun üzerinde bıraktığı etkinin de güzel bir ifadesidir.

Kafkas Dağları

Ailesinin anlattığına göre, çocukken yaşadığı evin duvarlarına kömürden çizimler yapan ressamın bu ilgisi babasının -şehrin mimarı olan- arkadaşı Koch’un dikkatini çekmiş ve Koch, çocuk Aivazovsky’e resim üzerine perspektif gibi temel bazı bilgileri içeren dersler vermiştir. Bununla da kalmamış, resimlerini şehrin yöneticisi Kaznaachev’e göstermiştir. Kaznaachev, Aivazovsky’e destek vermiş ve görevi gereği Kırım’ın daha büyük bir şehri olan Simferepol’e taşınırken onu da yanında götürmüştür. Burada, St. Petersburg’la bağlantıları olan zengin ve asil Naryshkin ailesinden Natalia Feodorovna Naryshkin, onun resimlerini beğenerek St.Petersburg İmparatorluk Akademisi’ndeki ressam arkadaşı Tonci’ye yollamıştır. Bunun sonucunda Aivazovsky altı yıllık bir burs kazanmış ve 1833′te 15 yaşındayken St.Petersburg’a, ülkenin başkentine gitmiştir.

İmparatorluk Akademisi Kuruluyor

St.Petersburg ülkenin sadece siyasi değil, kültürel başkentidir de. Uzun zamandır Katolik Batı’dan farklı çizgide bir kültürel gelişim süreci içerisinde olan Rusya, 18. yüzyılda batıdaki gelişmeleriyakinen takip etmeye başlamış ve bu yüzyılda Fransa, İtalya ve Almanya’dan pekçok sanatçı, Rus sarayının siparişlerine yanıt vermek üzere St.Petersburg’a gelmiştir. Onların sanatsal üretimleri ve uzmanlıklarıyla sağladıkları katkılara istinaden, 1757′de İmparatorluk Akademisi kurulmuştur. Okul resmi ve akademik tarzda bir eğitim veren kurum, 19.yy. başlarında St.Petersburg’un merkezinde bulunduğu bu kültürel değişim süreci resim alanında ilk meyvelerini vermeye başlamıştır. Pek çok Rus ressam yetişmekte ve St. Petersburg’un sanat ortamına dahil olmaktadır. Aivazovsky’nin akademide devam ettiği manzara sınıfının başında bulunan Vorobiov, atmosfer koşulları üzerinde duran ve açık hava resmini savunan bir ressamdı.

Mehtap'ta Deniz

Sanat yaşamı boyunca eserlerinde atmosfer koşulları ile oldukça çok ilgilenen Aivazovsky’nin, hocasından etkilenmiş olduğu, en azından varolan ilgilerinin hocasının yaklaşımıyla örtüştüğü eserlerinden de gözlenebilmektedir. Öğrenciyken Akademi Başkanı Olenin’in tavsiyesi üzerine akademide açılacak sergi için deniz ve atmosfer koşullarını konu alan ‘Deniz Üzerinde Hava Çalışması’ adlı resmi yapması, kariyerinin başında olan bu ressamın sanatsal çizgisinin şekillenmeye başladığını ortaya koymaktadır. Resim, akademi sergisinde yer almış ve büyük bir başarı göstererek gümüş madalya kazanmıştır. Bu başarı, Aivazovsky’nin İmparator I. Nicholas’ın takdirini kazanmasına ve onunla tanışmasına olanak sağlamış; imparator, Baltık Donanması ile Finlandiya Körfezi’ne deneme seferi yapacak olan oğlu Grandük Konstantin Nikolaievich’e eşlik etmesini istemiştir. Bu deneyim, Aivazovsky’nin deniz üzerindeki yaşantıyı ilk elden görmesi ve imparatorluk donanması ile hayatı boyunca sürecek olan yakın ilişkinin başlangıcı olması açısından önemlidir.

Sanatçı, 1836′da açılan akademi sergisine yedi resimle katılmıştır. Bunlardan birisi üç yıldır görmediği Feodosiya şehrini betimlemektedir. Aivazovsky, resimlerini doğrudan doğadan çalışarak üretmemektedir. Yaptığı ön çizimlerden ve hafızasından yararlanmaktadır. Aivazovsky, bu sergide ünlü Rus şair Pushkin’le tanışma fırsatını da bulur. Pushkin ve onun şiirleri Aivazovsky’i etkileyen diğer unsurlardan biridir.

1837 yılında, deniz manzarası resmindeki dikkat çekici başarısından dolayı altın madalya ile ödüllendirilen Aivazovsky, akademiden mezun olmuş ve Rusya’nın deniz görünümlerini resmetmek üzere iki yaz için Kırım’a yollanmıştır. Normalde akademi ümit veren öğrencileri İtalya’ya yollarken bu dönemde Rus sanatında toplumsallık tartışmaları gündeme gelmiştir ve resimlerinde Rus köylüsünü ve onların günlük hayatını konu edinen Alexei Venetsianov şu çıkışı yapmıştır: “Atalarımızın ulusal kostümü Romalılar’ınkinden daha az renkli değildir ve bir Rus köylüsünün sade gömleği bir Yunan tuniği kadar güzeldir.”

Kırım Sahili'nde Mehtap

Bu koşullarda bir Rus ressam tarafından yapılmış Rusya manzaraları önem kazanmaktaydı. Aivazovsky, Kırım’ın güney sahillerine yaptığı gezi dışında, Karadeniz donanmasının askeri seferlerine katılmış ve iki yıl içerisinde gerçekleştirdiği çalışmaları akademiye sunup ardından 1840′ta İtalya’ya gitmiştir. Rönesans’ın doğduğu topraklarda çeşitli yerleri ziyaret etmiş, burada tanıştığı ünlü Rus yazar Gogol ile birlikte yolculuk etme fırsatı bulmuştur. Ayrıca, Roma’da İngiliz romantik ressam Turner’la tanışmış ve ünlü ressam onun resimlerinden etkilenerek onun hakkında “Sizin sanatınız yüksek ve güçlü; çünkü siz dehadan ilham alıyorsunuz” diye yazmıştır. Papa 16. Gregory’nin, Aivazovsky’nin ünlü ‘Kaos’ adlı resmini Vatikan için satın alması gibi başarı haberleri St.Petersburg’ta yankılanmaktadır. Bir Rus ressamın batı sanatı çevrelerinde kazandığı başarı, Rusya’nın Batı uygarlığının akışına dahil olma sürecinde özellikle önem taşımaktadır. Aivazovsky, Rusya’nın batı kültürüne armağan ettiği uluslararası düzeyde ilk ressam olarak Rus sarayı tarafından hararetle desteklenmiştir.

Batı’da Bir Rus Ressam: Aivazovsky

Sanatçı, 1892′de Batı resim sanatının iki önemli merkezi, İngiltere ve Hollanda’yı ziyaret etmiş ve bu ülkelerdeki deniz resmi geleneğini incelemiştir, kendisi de deniz konusu üzerine çalışmıştır. Aynı yılın Paris sergisine katılan tek Rus sanatçı olarak, sanat çevrelerinden büyük övgüler almıştır. Paris’e yerleşip Fransız vatandaşlığına geçeceği dedikoduları üzerine, 1844 yılında St.Petersburg’a geri dönmüştür. Burada büyük bir coşkuyla karşılanmıştır. Bu süreçte, donanma ile ilişkileri resmiyet kazanmış ve Rusya’da denizciliğin tarihine ve genel olarak donanmaya adanmış bir seri resim yapmakla görevlendirilmiştir. Aivazovsky, dünyanın dört bir yanını ziyaret etmiş bir sanatçıdır. İngiltere’den İtalya’ya, Hollanda’dan Portekiz’e Avrupa’nın pek çok ülkesini, Mısır’ı (1869) ve ABD’yi gezmiş, buralardan çeşitli birikimler edinmiş ve ününü dünyanın her köşesine yaymıştır. Ama onu dünyada en fazla etkileyen şehir İstanbul olmuştur.

Aivazovsky, 1845 yılında, Grandük Konstantin Nikolaievich ile birlikte Anadolu, Ege Adaları ve Doğu Akdeniz’e yapılan bir geziye katılmıştır. Gezinin durakları arasında İstanbul ve Truva da vardır. Geziden hemen sonra 1846′da Feodosiya’da düzenlediği sergi ile ilgili belgelerden birinde şu satırlar yer almaktadır: “Üç küçük manzaradan en çok Truva’yı beğendim. Onda bir tür hüzünlü şiirsellik var ki herşeyden önce bunu ifade etmek istiyorum.”

Çeşme'de Deniz Savaşı

İstanbul’a ilk ziyaretini içeren bu gezinin ardından, 1846′da Karadeniz donanmasıyla bazı manevralara katılmıştır. Bu dönemde doğduğu şehir olan Feodosiya’ya yerleşmiştir. Sanatçı doğduğu şehre hayatı boyunca bağlı kalmış ve sarayla olan bağlantılarını da kullanarak Feodosiya’ya bir liman, tren yolu ve arkeoloji müzesi gibi çok sayıda katkıda bulunmuştır. Şehrin merkezi kişiliği ve adeta gayrı-resmi yöneticisi olmuştur. Bu arada St.Petersburg ve sarayla ilişkilerini hiçbir zaman koparmamış, hatta imparatorluk ailesini kendi evinde ağırlamıştır. Kırım Savaşı nedeniyle 1854-57 arasında denizden uzak olan Karkov’da yaşayan Aivazovsky, savaşın sona ermesiyle Paris’e gitmiştir. Burada bir sergi düzenlemiş ve II. Napoleon tarafından Legion d’Honneur ile ödüllendirilmiştir. Kırım’a dönüş yolculuğu sırasında bir kez daha İstanbul’a uğramıştır. 1860-80 arasında Kafkasya (1868), Mısır (1869) Fransa ve İtalya (1872), İstanbul (1874) ve ‘Hollanda, İtalya, Fransa’ (1878) gezileri yapmıştır. Hayatının son yirmi yılını, 1880′de bir sanat galerisi açtığı Feodosiya’da geçirmiştir. Bu arada Feodosoya, St.Petersburg ve Moskova’da çok sayıda sergi açmıştır. 1892′de Kuzey Amerika’ya gitmiştir ve burada özellikle Niagara şelalelerinden etkilenmiştir.

Topkapı'dan İstanbul

18 Nisan 1900′de atölyesinde bir Türk gemisinin patlaması üzerinde çalışmaya başlamış, ertesi gün 83 yaşında ani bir beyin kanamasıyla şövalesinin başında ölmüştür.

Sultan Abdülmecit’in daveti üzerine 1845 yılında İstanbul’a seyahat eden sanatçı, 1845-1890 arasında bu kente toplam sekiz defa uğramıştır. İstanbul’da bulunduğu bu uzun süre zarfında Osmanlı sultanlarından Abdülmecit, Abdülaziz ve II. Abdülhamit, tarafından saray ressamı olarak himaye edilmiştir. Burada yaptığı resimlerden 30 kadarı bugün Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı ve Türkiye’nin diğer bazı müzelerinde sergilenmektedir.

Ivan Konstantinovich Aivazovsky’nin detaylı tablo bilgilerinin olduğu eser görsellerine ulaşmak için tıklayın! (Toplam 144 eser – İstanbul Sanat Evi)

Ivan Konstantinovich Aivazovsky’nin tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın! (Toplam 71 eser- Canvastar)

Ivan Konstantinovich Aivazovsky’nin yağlıboya tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın! (Toplam 69 eser- İstanbul Sanat Galerisi)

Ünlü oryantalist ressam F. A. Bridgman

Frederick Arthur Bridgman (10 Kasım 1847-13 Ocak 1928) Tuskegee, Alabama doğumlu Amerikalı oryantalist ressam.

Güney Amerikalı, doktor bir babanın oğlu olan Bridgman, Amerika’nın en ünlü ve en şöhretli ressamlarından biri ve dünyaca ünlü oryantalist bir ressam oldu. O kariyerine teknik ressam olarak New York’ta bulunan Amerikan Bank Note Company’de 1864-1865 yıllarında başladı. Aynı yıllarda Brooklyn Art Association’da ve National Academy of Design’da da sanatsal içerikli çalışmalarını sürdürdü. 1866’da Paris’e gitti ve Jean-Léon Gérôme’nin öğrencisi ve sağ kolu oldu. 1873-74 yıllarında yaptığı Mısır gezisi, ona ‘Doğu’ hakkında ilham verdi ve bu gezi Bridgman’ın resim kariyerinde onu başka bir noktaya taşıdı. Bridgman sonraki yaşamı boyunca eserlerinde Doğu’ya yönelik detaylarla süslü tablolar yaptı. ‘The Funeral Procession of a Mummy on the Nile’ adlı eseri Paris Salonu’nda 1877 senesinde James Gordon Bennett tarafından alındı ve ona Cross Onur Nişanı getiren en önemli eserlerinden biri olarak hafızalara kazındı. J. G. Bennet tarafından satın alınan diğer tabloları, An American Circus in Normandy, Procession of the Bull Apis (şimdi Washington’daki Corcoran Sanat Galerisi’nde) ve Rumanian Lady (Philedelphia, Pennsylvania’da Tapınak Koleksiyonu’nda).

'The Funeral Procession of a Mummy on the Nile' isimli ona Cross Nişanı kazandıran ünlü tablosu

1867’de Bridgman stüdyoya girdiğinde, akademisyen-ressam Jean-Léon Gérôme’nin (1824-1904) hassas teknik ressamlığının ve pürüzsüz çizgilerinin etkisi altındaydı ve bu dönem özellikle Orta-Doğu temalı kompozisyonlar üzerinde çalıştı. (Hatta ilerde Bridgman, Amerika’nın Gerome’si olarak tanınacaktı.) Bridgman Gerome’den etkilenmesine karşın taklitçilikten uzak, usta fırça darbeleri ve parlak renklerle vurguladığı eserleriyle doğal bir estetik uyum yakalayacaktı.

Bridgman, ilk Kuzey Afrika gezisini 1872 ve 74 yılları arasında zamanını Cezayir ve Mısır arasında paylaştırarak yaptı. Orada biriktirdiği yaklaşık üç yüz karakalem örnek, daha sonraları birkaç yağlı boya tablosu için ona malzeme oldu. 1870 ve 80’ler boyunca bölgeye ek ziyaretler yapan Bridgman mimari parçalar, objeler, kostümler biriktirmek için izin aldı ve büyük bir koleksiyon oluşturdu. Koleksiyonunu oluşturan bu objeleri tablolarında da sıklıkla resmetmiştir.

Bridgman Fransa’yla ömür boyu süren bir bağ kurmasına rağmen, Amerika’da popülerliğinden asla bir şey yitirmedi.

"A Street Scene in Algeria" isimli ünlü tablosu

Bridgman’ın en ünlü Oryantalist çalışmalarından biri “Cezayir sokaklarından bir sahne’ (A street scene in Algeria) onun kariyerinde ve kişisel tarihi için çok büyük önem arz eder, nadir ve ayrıcalıklıdır. Onun eserlerindeki detayların pek çoğu onun imzası sayılabilecek motiflerdir ve öznesinin onun seyahat kayıtlarından olduğu düşünülebilir. 1880′lerde Bridgman şahsi resim eğilimine uygun olarak samimi, içsel ve yerel konulara odaklanır ve mesela oturan, birbirleriyle sohbet eden iki erkek figürüne kompozisyonun merkezinde yer vermekten çekinmez.

Son zamanlarda, ünlü ressamın eserleri müzayedelerde 250.000 ile 350,000 Amerikan doları fiyat aralığında satılmıştır.

Ek bağlantılar:

Frederick Arthur Bridgman’ın detaylı tablo bilgilerinin olduğu eser görsellerine ulaşmak için tıklayın! (Toplam 33 eser – İstanbul Sanat Evi)

Frederick Arthur Bridgman’ın tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın! (Toplam 29 eser- Canvastar)

Frederick Arthur Bridgman’ın yağlıboya tablo çoğaltımlarını uygun fiaytlara satın almak için tıklayın! (Toplam 16 eser- İstanbul Sanat Galerisi)

George Wesley Bellows (Ağustos 12 ya da Ağustos 19, 1882 – Ocak 8, 1925) New York şehir hayatını kalın pentüreler ile betimleyen Amerikalı ressamdır.  Columbus Museum of Art’a göre , kendi jenerasyonunun en çok alkışlanan Amerikan sanatçısıydı.

Bellows, Ohio Columbus’da doğdu. 1901 – 1904 yılları arasında Ohio Eyalet Üniversitesi’nde eğitim gördü.  Burada beyzbol ve basketbol takımlarında oynadı ve okul yıllığı (Makio) için illüstrasyonlar hazırladı. Profesyonel beyzbol oyuncusu olması için cesaretlendirildi ve bu sırada ticari illüstrasyonlar yapmaya devam etti. Atletizm ve ticari sanat alanlarındaki imkanlara rağmen Bellows ressam olarak başarıyı yakalamayı yeğledi.  1904 senesinde Ohio Eyalet Üniversitesi’nden mezun olmadan ayrıldı ve sanat okumak için New York’a geldi.

Bellows daha sonra New York Sanat Okulu’nda  Robert Henri’nin öğrencisi oldu ve Henri tarafından kurulmuş olan “Ashcan Okulu” ve “Sekizler – The Eight” diye tabir edilen, New York’da gündelik yaşam sahnelerini resmetmeye adamış bir gruba dahil oldu. 1906 senesinde Bellows kendi atölyesini kiraladı.

Bellows ilk olarak dikkatileri üstüne 1908 senesinde Henri ve diğer öğrencilerinin organize ettiği daha çok şehir yaşamını resmettikler bir sergi ile topladı. Birçok sanat eleştirmeni bunların kabaca boyanmış eserler olduğunu söyleselerde, diğer bir kısım eleştirmen ise bunların cüretli ve öğretmeninden bir adım önde eserler olduğuna dair görüş bildirdiler. 1909 senesinde Bellows New York Sanat Öğrencileri Ligi’nde öğretmenlik yaptı ancak kariyerine tamamen ressam olarak devam etmek istiyordu. Ulusal olarak tanınmış jürilerin düzenlediği yarışma ve sanat şovlarında ünü gün geçtikçe arttı.

Bellows’un New York kent yaşam sahneleri işçi sınıfı ve çevresinin kaba ve kaotik yaşamlarını betimliyordu. Aynı zamanda bu resimler üst sınıfı da hicvetmekteydi. 1907 ile 1915 seneleri arasında New York şehri ve çevresinin kar altındaki görüntülerini resmetti. Bu tablolar Bellows için kuvvetli ışık algısını ve görsel tekstürleri daha iyi tanıması ve geliştirmesi adına ana deneme alanları olmuş oldu.

Bu eserler mavinin ve kar beyazının genişliği arasında katı kontrastlar oluşturuyor ve bütün bu katmanları kirli yüzeylere ve şehir yapılarına karıştırıyordu. Bu şekilde estetiksel bir ironi yaratarak kaba ve kirli insanların tertemiz karın kapattığı yolları açmak için debelenmelerini de hicvediyordu. Yinede Bellows’un amatör boks maçlarını resmettiği seriler sanat tarihine adının yazılmasını sağlayan esas imzaları olmuştur. Bu resimler karanlık atmosferle karakterize edilmiş olup,  açık tonların ancak insan figürleri üzerinde kuvvetli bir şekilde haraket ve yön hissi verecek şekilde kullandıldığı eserlerdir.

Sanatçının bu şekilde artan prestiji hayatında ve işinde birtakım değişikliklere yol açtı. Önceki temalarının üzerine çalışmasının yanında Bellows portre çizimleri içinde komisyonlandırılmaya başladı ve New York’un zengin elitlerinin davetlerine katılmaya başladı. Henri’nin isteği ile yazları Maine’de Monhegan ve Matinicus adasının deniz resimleri yaparak geçirdi.

Aynı zamanda her zaman sosyalist bilinçte olan Bellows, bir grup radikal sanatçı ve aktivist ile birlikte “The Lyrical Left – Lirk Sol” isimli bir oluşumun içindeydi.  Bu grup, bireysel hakların savunucusu ve  anarşizmin karşıtı bir oluşumdu.  Bellows akıl hocası Henri’nin yaptığı gibi New York Modern’de dersler vermeye başladı ve sosyalist gazete olan “The Masses – Kitleler” editoryal ekibinde hizmet vermeye başladı. 1911 yılından başlayarak bu dergide birçok çizim ve baskıda katkısı oldu.  Fakat yinede diğer katılımcılarla, sanatsal özgürlüğün her türlü ideolojik editoryal politikadan baskın olması gerekliliğine inandığı için handikaplar yaşadı.

Bellows’un sonraki dönemlerindeki yağlıboya çalışmaları daha çok sevdikleri üzerine oldu. Karısı ve çocuklarını resmetti. Önceki akıcı erkeksel çalışmalarına göre bu resimler daha programlı ve teorik çalışmalar oldu. Resmin yanında Litografi’nin de Amerika’da sanat eseri olarak kabul edilmesi ve sanat eseri yapımında kullanılan bir malzeme olduğunun kabullenilmesine yönelik girişimleri oldu. 1916 yılında atölyesine bir litografi baskı makinesi yerleştirdi ve 1921 – 1924 yılları arasında baskı ustası Bolton Brown ile yüzlerce eser üzerinde çalıştı. Bellows kariyerinin ilerleyen dönemlerinde aralarında H.G Wells’in kitaplarının da bulunduğu sayısız kitap ilüstrasyonları yaptı.

1919-1920 yılları arasında Chicago Sanat Enstitüsü’nde eğitim veren sanatçı ailesi ile birlikte senein yarısını Woodstock, New York’da geçirdi.  8 Haziran 1925 senesinde apandisit patlaması sonucu karın zarı iltihabından öldü. Karısının ismi Emma, kızlarının ismi Emma ve Jean’dır.

Bugün George Bellows’a ait birçok resim ve baskı Amerikan müzelerinin ana koleksiyonları arasındadır. Bunlardan bazıları Washington DC’deki “National Gallery of Art – Ulusal Sanat Galerisi”,  New York Rochester Üniversitesi Sanat Galerisi, New York Modern Sanatlar Müzesi, New York Glenn Falls’da Hyde Koleksiyonu ve New York sokak manzaraları ve kendi portrelerinden bir serinin olduğu aynı zamanda Bellows’un doğduğu yerde olan Columbus Sanat Müzesi’dir.

Aralık 1999 senesinde müzayedede “Polo Crowd – Polo Kalabalığı” isimli 1910 imzalı eseri 27,5 milyon dolara Bill Gates’e satılmıştır.

.:EK BAĞLANTILAR:.

• George Bellows’un tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın ! (Toplam 50 Eser – Canvastar)
• George Bellows’un detaylı tablo bilgilerinin olduğu eser görsellerine ulaşmak için tıklayın ! ( Toplam 69 Eser – İstanbul Sanat Evi )

Albert Bierstadt (Haziran 8, 1830 – Şubat 18, 1902) Amerika’nın batısını resmettiği büyük manzara resimleri ile tanınan Alman – Amerikan ressamdır. Resimlerinde bu temaları işleyebilmek için birçok seyahatler yaptı. Eserlerinde bu yerleri kaydeden ilk sanatçılardan olmasada, 19.yüzyıl manzaralarını hatırlatan önde gelen ressamlardandır.

Bierstadt bir akademi olmayan ancak benzer düşüncede ressamların birarada olduğu Hudson River Okulu (Hudson River School) üyesiydi. Hudson River stili dikkatlice detaylandırılmış, romantik ve ışığın son derece iyi kullanıldığı bir şekilde gelişti. Manzara resimlerinin bu şekilde detaylı ışıklandırılması ise “luminism” adını alır.

Bierstadt Solingen Almanya’da doğdu. 1833 senesinde ailesi ile birlikte New Bedford, Massachusetts’e taşındı. 1853 ile 1857 yılları arasında Düsseldorf Almanya’da Düsseldorf okulunda resim dersleri aldı. Tamamen resim yapmaya başlamadan önce uzun bir süre desen ve resim dersleri vermiştir.

İlk olarak New England ve New York’da resim yapmaya başlamıştır. 1859 yılında Amerikan hükümeti için çalışan arazi mühendisi Frederick W. Lander ile ülkenin batısına seyahat etmiş ve daha sonra bitmiş resimler haline gelecek birçok taslak çizim ile dönmüştür. 1863 senesinde daha sonra karısı ile evleneceği gazeteci – yazar Fitz Hugh Ludlow ile tekrar batıya seyahat etmiştir. Kariyeri boyunca Amerika’nın batısına seyahatleri sürmüştür.

Tabloları hatırı sayılır fiyatlara satılmış olsada, Bierstadt gününün sanat eleştirmenleri tarafından çok da itibar görmemiştir. Alışılmamış bir şekilde çok büyük tuvaller kullanması onun egosantrik düşkünlüğü olarak görülmüş, sergilerde çağdaşlarının yaptığı resimler onun resimleri yanında cüce resimler olarak kalmıştır. Konu seçimlerinde romantizm’in apaçık olması ve ışık kullanımı çağdaş eleştirmenler tarafından aşırı olarak yorumlanmıştır. Resimlerinde sis, bulut ve buğu gibi atmosforik öğeleri vurgulamış ve eselerini bu öğelerle şiddetlendirerek bütünlemiştir. Bierstadt resimlerindeki huşuyu arttırmak için kimi zaman detayları farklı yorumlamıştır. Kullandığı renkler de çoğu zaman gerçek renkler değildir. Resimlerini kendi inandığı şekilde boyamıştır. Su, ultramarine; bitki örtüsü gür yeşildir. Ön plandan arka plana doğru giden değişim oldukça dramatiktir ve orta plan uzaklığı denen şey neredeyse yoktur.

Bütün bunlara rağmen resimleri oldukça popülerdir. Çok üretken bir sanatçıdır ve ölümüne kadar 4000 adete yakın resim yapmıştır. Bunların arasından ancak 500 tanesi günümüze ulaşabilmiştir. Birçok resmi Amerika’daki müzelere dağılmış durumdadır. Ticari amaçlı print ve posterlerine günümüzde de sıkça rastlanır. Orjinal eserleri nadir olarak açık arttırmalarda görülür ve fiyatları sürekli yükselim trendi gösterir.

Sanatçı yine bir ressam olan William Bliss Baker’dan etkilenmiştir.

.:EK BAĞLANTILAR:.

• Albert Bierstadt’ın tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın ! (Toplam 83 Eser – Canvastar)
  
• Albert Bierstadt’ın 1.sınıf yağlıboya tablo çoğaltımlarını satın almak için tıklayın ! (Toplam 87 Eser – İstanbul Sanat Galerisi)
• Albert Bierstadt’ın detaylı tablo bilgilerinin olduğu eser görsellerine ulaşmak için tıklayın ! ( Toplam 91 Eser – İstanbul Sanat Evi )

Viyana Sezession grubunun önemli üyelerinden olan ressam, tablolarının yanısıra duvar resimleri, eskizleri ve diğer eserleriyle de tanınır. Klimt’in birincil resim konusu kadın bedenidir, ve eserlerinde ince dekoratif süslemelerle beraber zarif bir erotizm göze çarpar.

Klimt 14 Temmuz 1862′de Baumgarten’de dünyaya geldi. 1876-1882 yılları arasında Viyana Uygulamalı Sanat Okulu’nda okuyan Klimt, mezun olduktan sonra kardeşi Ernst Klimt ve arkadaşı Franz Matsch ile birlikte duvar resimleri yaparak hayatını kazanmaya başladı. Kısa sürede ünü yayılan üçlü, pek çok kilise, müze, tiyatro ve devlet binasının iç süslemelerini yaptı. 1888′de Avusturya imparatoru I. Franz Josef tarafından liyakat madalyasıyla ödüllendirilen Klimt, daha sonraki süsleme çalışmalarında dönemin yöneticileri tarafından karamsar ve pornografrik bulunduğu için oldukça eleştirilmiştir. Klimt, sanat yaşamı boyunca zamanın akademik sanat anlayışına karşı çıkmış ve bu tavırla çevresindeki birkaç sanatçı arkadaşı ile Viyana Sezession grubunu kurmuştur. Sezessioncular, kendi sergi sarayları ve Ver Sacrum (Kutsal Bahar) adındaki dergileri aracılığıyla, art nouveau anlayışını Viyana’da yaymaya çalışmışlardır. Klimt’in 1902′de Sezession sergi sarayının duvarı için yaptığı Beethoven Frizi, zengin sembolizmi ve zarif süslemeleriyle Klimt’in tarzını en iyi yansıtan eserlerdendir. Klimt, 1905′te bazı Sezession üyeleriyle anlaşamayarak gruptan çekilmiştir. 1900′dan itibaren, yazlarının çoğunu Salzburg yakınlarındaki Attersee gölünün kıyısında manzara resimleri yaparak geçiren ressam, en meşhur eserlerinden biri olan Öpücük resmini de 1907-1908 arasında burada yapmıştır.                                                                                                                       Klimt, 1908-1913 yılları arasında Avrupa’nın birçok kentinde sergi ve bienale katılmış, 1911′de Ölüm ve Yaşam adlı eseriyle Roma Dünya Fuarı’nda birincilik ödülü almıştır. Sanatçı, 1918′de beyin kanaması sonucu hayatını kaybetmiş ve Viyana’daki Hietzing mezarlığına gömülmüştür.  Klimt’e ait beş resim, 2006 yılında açık artırmaya çıkarılmış ve çok yüksek fiyatlarla alıcı bulmuşlardır. Bunlardan Adele Bloch-Bauer I adlı portre, Haziran 2006′da 135 milyon dolara satılarak, dünyanın en pahalı resimlerinden biri olmuştur.

Sanatçının diğer resimlerini incelemek ve uygun fiyata Tuval Baskı Tablolarını satın almak için tıklayınız!

Sanatçının 1.sınıf El Yapımı Yağlıboya Reprodüksiyonlarını satın almak için tıklayınız!

Aşağıda sanatçının tarafımızdan hazırlanan videosunu izleyebilirsiniz. İyi Seyirler…

Dronrijp, Hollanda’da doğmuş, Belçika, Antwerp akademisinde eğitim görmüş olan sanatçı 1870 yılında İngiltere’ye yerleşmiş ve hayatının geri kalanını orada geçirmiştir. Klasik subjeler üzerine çalışan sanatçı lüks temalı ve Roma İmparatorluğunun çöküşü üzerine yaptığı resimler ile meşhur olmuştur. Bu anlatımlarda muhteşem mermer dokulu mekanların ya da arka fonda göz alıcı bir mavinin olduğu Akdeniz ve gökyüzü içerisinde bulunan dermansız figürler dikkati çeker.

Klasik eski uygarlıkları mükemmel bir teknik ressamlıkla ve betimlemeler ile işlemesi tüm dünyada hayranlık uyandırmıştır. Ölümünden sonra biraz itibar kaybetmiş olsada ondokuzuncu yüzyıl İngiliz Sanatı’ndaki önemi dolayısıyla son otuz yıl içerisinde eserleri yeniden gözden geçirilip değerlendirilmiştir.

Sir Lawrence Alma-Tadema, 8 Haziran 1836′da Laurens Tadema ismiyle dünyaya geldi. Kasaba noteri Pieter Jiltes Tadema’nın (1797 – 1840) önceki evliliğinden olan üç çocuğundan sonra altıncı çocuğudur. Tadema (anlamı – Ademin’in oğlu) Frizya dilinde bir aile soyadıdır. “ma” nın anlamı “oğlu” anlamındadır. Laurens ve Alma isimleri ise büyükbabası’ndan gelmektedir. Laurens daha sonraları ismini ingilizceye daha çok adapte edebilmek için Lawrence ismini kullanmaya başlar. Sergi kataloglarında ayrıca indexlemelerde “T” harfi yerine “A” harfinin önde olmasından ötürü Alma ismini de isim grubuna dahil eder. Aslında soyadını tire ile kendisi ayırmamıştır ancak bunu başkaları bu şekilde kullanmış ve bu o günden bugüne aynı şekilde kullanılarak süregelmiştir.

Laurens, babasını 4 yaşındayken kaybetti. Annesinin güzel sanatlar üzerine eğilimi olduğu için kardeşleri ile beraber evlerinde resim dersleri alması için özel hoca tuttu ve Laurens ilk çizimlerine bu şekilde başlamış oldu. Herkes Laurens’in avukat olmasını beklerken, 1851 senesinde yani onbeş yaşındayken sanatçı fiziksel ve akli dengeleri açısından önemli bir kırılma dönemi yaşadı. Kendisine verem teşhisi konuldu ve yaşaması için çok kısa bir süresi kaldığı söylendi. Bu şekilde ölümünü beklediği süre içerisinde çizimler ve resimler yapmasına olanak tanındı. Beklenmedik bir şekilde sağlığını geri kazanınca Laurence hayatının geri kalanında da resim yapma kararını almıştı. 1852 senesinde Egide Charles Gustacve Wappers atölyesinde Hollanda ve Flaman sanatının ilk dönemlerini incelediği Antwerp Royal Akademisine girdi. Akademideki dört senelik eğitimi boyunca Alma-Tadema birçok hatırı sayılır ödülün sahibi oldu.

1855 senesinde okulu bitirmeden hemen önce, uzmanlık alanı tarih ve tarihsel kostümler olan ressam profesör Louis (Lodewijk) Jan de Taeye’nin asistanı oldu. Her ne kadar Taeye çok seçkin bir ressam olarak tanınmasada Alma-Tadema kendisine saygı duymuş ve üç sene boyunca stüdyosunda asistanlık yapmıştır. De Taeye, onu kariyerinin ilk dönemlerinde kullandığı Merovin betimlemelerinin ilhamı olacak olan kitaplarla tanıştırmıştır. Daha sonra sanatçının gerçek manada tanınmasını da sağlayacak olan resimlerindeki titizlikle oluşturulmuş tarihsel betimlemelerin temelleri hep burada atılmıştır. Alma-Tadema, Taeye’nin atölyesini 1858 senesinde terk etmiş ve Belçika’nın en saygı duyulan atölyelerinden biri olan Baron Jan August Hendrik Leys atölyesinde çalışmaya başlamıştır. Onun önderliğinde Alma-Tadema ilk başyapıtını resmetmiştir. “Clovis’li Çocukların Eğitimi” (1861) Bu tablo Antwerp’de Sanatçılar Kongresi’nde sergilendiği senede eleştirmenler ve sanatçılar arasında büyük sansasyon yaratmıştır. Ayrıca resimde bir mermer işleme ustası olan ve aynı zamanda mermer detaylandırma konusunda eleştirmen olan Leys bitmiş resmin beklediğinden daha iyi olduğunu belirtmiştir. Alma-Tadema Leys’in eleştirlerini her zaman çok ciddiye almış ve dünyanın önde gelen mermer ve granit ressamlarından biri olmuştur.

1860′lı yılların ortalarına kadar Merovin temalı resimler sanatçının resmettiği ana temalardandır. Bu resimlerde çok kuvvetli bir şekilde ressamın derin duyguları ve romantizmin ruhu hissedilir. Merovin temalı resimler uluslarası bir saygınlık kazanamayınca sanatçı daha popüler olan Mısır medeniyeti üzerine resimler yapmaya başlamıştır. Frank ve Mısır yaşamları üzerine Alma-Tadema çok fazla araştırmalar yapmış ve bu temalar üzerine çok fazla enerji harcamıştır. Sanatçı 1862 yılında Leys’in atölyesinden ayrılıp kendi atölyesini kurmuştur.

1863 senesinde annesini kaybeden sanatçı aynı sene Antwerp Belediye binasında Marie-Pauline Gressin ile hayatını birleştirmiştir. Eşi Pauline hakkında çok fazla şey bilinmemektedir. 1869 senesinde su çiçeği yüzünden hayatını kaybeden Pauline’in ölümü sonrasında Alma-Tadema hakkında hiçbirşey anlatmamıştır. Sadece sanatçının birkaç yağlıboya tablosunda ve üç tane portresinde görünmektedir. Çiftin üç çocuğu olmuş ve tek erkek çocukları da yine su çiçeği yüzünden 3 aylıkken yaşama gözlerini yummuştur.

Çift balayını Roma, Floransa, Pompei ve Nepal’de yapmış. Sanatçının İtalya’ya bu ilk ziyareti son derece etkili olmuş ve böylece sanatçı Antik Yunan ve Roma üzerine resimler yapmaya başlamıştır.

1864 senesinde Tadema ondokuzuncu yüzyılın en etkili sanat tacirlerinden biri olan Ernest Gambart ile tanışmıştır. Gambart, Alma-Tadema resimlerinden çok etkilenmiş. Kendisi için 24 tane resim sipariş etmiş ve 3 resmini de İngiltere’de sergilemiştir.

1869 senesinde Pauline’i kaybeden sanatçı üzüntüsünden dört ay hiç resim yapmamış ve daha sonra kendisinin teşhisi konulmayan birtakım sağlık problemleri olduğu için Gambart’ın tavsiyesi ile İngiltere’ye seyahat etmiştir. Burada yine bir ressam olan Ford Madox Brown’un evine davet edilmiş ve ikinci eşi henüz onyedi yaşında olan Laura Theresa Epps ile burada tanışmıştır.

1870 senesinde patlak veren Fransa-Prusya savaşını da bahane ederek ressam İngiltere’ye taşınmış ve bunun sanat kariyeri açısından daha iyi olacağını düşünmüştür. İngiltere’ye gider gitmez Laura’yı bularak kendisine resim dersleri vermeye başlamış ve bu derslerin bir tanesinde kendisine evlenme teklifi etmiştir. Laura’nın 18 yaşında olmasına karşın sanatçının 34 yaşında olması gelinin babası tarafından hoş karşılanmasa da kendilerini daha iyi tanımaları için biraz daha beklemeleri yönünde verilen uyarı-tavsiye sonrasında 1871 senesinde Haziran ayında dünya evine girmişlerdir. Böylece Laura, sanatçının kızları Anna ve Laurens’in üvey anneleri olmuş ve bu evlilik kalıcı ve sevgi dolu bir yuva haline dönüşmüştür. Çiftin hiç çocuğu olmamıştır.

İngiltere’ye gelişi sanatçının kariyerinde daha sonra önemli başarılara imza atmasına sebep olmuştur. Zamanının en ünlü ve en yüksek fiyata komisyonlandırılan ressamlarından biri olmuştur. Alma-Tadema 1871 senesine Pre-Rafael sanatçıları ile ilgilenmeye başlamış ve bu araştırmalarından sonra paletini renklendirmiş, tonlarını çeşitlendirmiş ve fırça işçiliğini aydınlatmıştır.

1872 senesinde sanatçı kendi orjinallerinin sahteler ile karışmaması için resimlerinde bir tanımlama sistemi geliştirmiş ve resimlerine imzasının altında numaralar vermeye başlamıştır. Önceki resimlerine de aynı sistemi uygulayan sanatçı 1851 senesinde yaptığı Portrait of My Sister (Kızkardeşimin Portresi) isimli eserine opus, I numarasını verirken ölümünden iki ay önce bitirip imzaladığı Preparations in the Coliseum, (Kolezyumda Hazırlık) isimli tablosuna opus CCCCVIII numarasını vermiştir.

1879 senesinde Alma – Tadema kendisine kişisel anlamda verilen en büyük ödülü kabul etmiş ve Akademisyen ünvanını kabul etmiştir. Hemen sonrasına Londra’da Grosvenor Galerisi’nde 185 eseri ile adına retrospektif bir sergi düzenlenmiştir.

Sanatçı her ne kadar antik Roma ve Yunan resimleri ile ünlü olmuş olsada çok sayıda suluboya çalışması, eskiz ve portre ve manzara çalışmaları da olmuştur.

Alma-Tadema dışa dönük, sıcakkanlı ama anlatıldığı kadarı ile bir çocuk afacanlığına sahip yapıda bir karakterdi. Çocukça şakaları, anlamsız ve ani parlamaları, öfkesinin had safhasında iken aniden gülebilmesi aktarılanlar arasındadır. Dikkatli, mükemmeliyetçi ancak obsesif ve bilgiçtir. Ondokuzuncu yüzyılın en zengin ressamlarından biri olması sebebiyle de çok iyi bir işadamıdır. Sağlam bir duruşa sahip, eğlenciyi, kadınları, güzel şarabı ve partileri seven cüsseli bir centilmendir.

1899 senesinde İngiltere’de şövalyelik ünvanını alana sanatçı hayatı boyunca birçok ödüller almıştır. Antik bilgisi nedeni ile tiyatro dekorları yapmış, kıyafetler tasarlamış ve bunların yanı sıra bir çok illüstrasyona ayrıca Pompei, Mısır motiflerine de imza atmıştır. Bunların hepsinin yanı sıra sanatçının mobilya tasarımları da vardır. Bu tasarımların birçoğunu kendi tuvalleri üzerinde de kullanmıştır.

Alma-Tadema’nın tekstürleri muhteşemdir. Özellikle yansıtan objeler, bakır, gümüş, kalay, çiçekler ve mermer konusunda eşsiz ve mükemmeliyetçi bir fırçası vardır. Renk çeşitliliği ve renk kullanımı eski Alman ustalarına benzerlik gösterir. Bir eseri nihai haline getirmeden defalarca yeni baştan başlayıp, beğenmediklerini ise attığı söylenir. Resimlerinde görülen çiçeklerin solmasından ötürü Afrika’dan sürekli yeniden taze çiçekler sipariş ettiği bilinir. Eserleri o kadar mükemmeliyetçidir ki ansiklopedilerde ilgili medeniyetlerin başlıklarında görseller olarak kullanılmaktadır.

Hiç şüphesiz, Sir Lawrence Alma-Tadema Viktoryan dönemin en başarılı ressamlarından biridir. Ancak Viktoryan döneminin sonunda eserlerinin pazar değeri Gaugin, Picasso, Matisse gibi ressamların modern çalışmaları ve yeni düşünce akımları ile oldukça düşmüştür. Alma-Tadema son yıllarında Post-Emprosyenizm, Fovizm, Kübizm ve Futurism gibi yeni akımlara da şahitlik yapmış ancak bunların hiç birini desteklememiştir. Öğrencisi John Collier; “Alma-Tadema’nın sanatı, Matisse, Gauguin ve Picasso ile kıyaslanmamalıdır.” der.

Üzücü olan, yeni resim anlayışı ve akımları sanatçının son dönemlerinde daha önce £10.000′e satılan tablolarını £20′ alıcı buldurmuş ve Alma-Tadema’nın eserleri John Ruskin isimli bir sanat eleştirmeni tarafından “19. yüzyılın en kötü ressamı” olarak ilan edilmiştir. Ancak sanat tarihi sanatçının hakkını vermiş ve İngiliz Sanatı’nın en önemli ressamlarından biri olarak yerini almıştır.

Eserleri birçok antik konulu filme ilham olmuş ve film setlerinde görsel kaynak olarak kullanılmıştır. Ben Hur (1926), Cleopatra (1934), On Emir (1956) gibi.. Ayrıca 2005 senesinde gösterime giren Gladyatör filminin yaratıcıları da Alma-Tadema’nın resimlerini ana ilham kaynağı olarak kullanmıştır. Yine aynı şekilde 2005 senesinde gösterime giren Narnia Günlüklerindeki Cair Paravel şatosu iç dekorasyonu da Tadema resimlerinden esinlenerek yaratılmıştır.

1960′lı yılların sonlarında çeşitli müzayedelerden sanatçının eserlerini en çok toplayan Amerika’lı bir televiyizyon yapımcısı Allen Funt’tır. Bu yıllarda sanatçının eserleri çok da kıymetli değildi. Allen Funt muhasebecisi tarafından dolandırılınca 1973 senesinde bütün koleksiyonunu İngiltere Sotheby’s de açık arttırmaya çıkardı. Bu satışlarla Alma-Tadema’ya olan ilgiyi yeniden uyandırmış oldu. 1960 senesinde Newman Galeri sanatçının başyapıtlarından biri olan “Musa’nın Bulunuşu” isimli tablosunu önce satmaya çalışıp sonra elden çıkarmaya yeltendi. Nihayet o yıllarda £5250′ye alıcı bulan aynı tablo, Christie’s 1995 Mayıs New York müzayedesinde £1,75 milyon’a satıldı.

Sanatçı 76 yaşında, ülser tedavisi için kızı le birlikte gitmiş olduğu Wiesbaden, Almanya’da hayata gözlerini yumdu. Londra’da Aziz Paul katedrali yakınlarında bir mezarlığa gömüldü.

• Sir Lawrence Alma-Tadema’nın tuval üzerine baskı tablo çoğaltımlarını uygun fiyatlara satın almak için tıklayın ! (Toplam 40 Eser – Canvastar)
• Sir Lawrence Alma Tadema’nın 1.sınıf yağlıboya tablo çoğaltımlarını satın almak için tıklayın ! (Toplam 34 Eser – İstanbul Sanat Galerisi)
• Sir Lawrence Alma-Tadema’nın detaylı tablo bilgilerinin olduğu eser görsellerine ulaşmak için tıklayın ! ( Toplam 49 Eser – İstanbul Sanat Evi )