Ekavart Galeri’de bir başka sergi var 22 Nisan’a kadar…

Seyyit Bozdoğan’ın “ İnsan- Doğa- Strüktür” başlıklı sergisinde, hem figür hem doğa teması üzerine çalışan sanatçının soyut-somut çizgide tutturduğu farklı teknikte işleri izlenebilir. Dokunun ön plana çıktığı tuvallerden hem çağdaş hem klasik hem de üç boyutlu tat alınabiliyor. Uzun yıllardır Almanya’da yaşayan ve üreten sanatçının 20 yıldır biriktirdiği, denediği ve geliştirdiği perspektifinden doyurucu örnekleri kapsıyor bu sergi…
Sergiyi izlemeden önce ressam ve yöntemi üzerine fikir sahibi olmak isterseniz, aşağıdaki röportajımızda Bozdoğan’ın sözlerinden hem son sergisi hem resim anlayışını öğrenebilirsiniz…

 
Seyyit Bey uzun zamandır Almanya’da yaşıyor ve orada üretiyorsunuz. Biraz bu yolculuktan bahsederek başlamak isteriz sohbetimize…

Aslında ben burada Güzel Sanatlar Akademisi’nden mezun oldum. Daha sonra burslu olarak Berlin’e gittim ve tekrar geri döndüm. 9 yıl boyunca Güzel Sanatlar Akademisi’nde temel sanat eğitimi dalında çalıştım. Almanya’dan başka bir burs alıp bu kez Köln’e gittim ve orada yaşamaya karar verdim.

Yeniden akademiye dönmeyi neden düşünmediniz?

Akademide çok yoğun değildik ama çalışacak ortamımız yoktu. Orada bomboş durmak beni rahatsız ediyordu. Artık sınırımı aşmıştım kendi adıma ve Almanya’da kalmanın daha doğru olacağına karar verdim sanat üretkenliğim için. Ve gerçekten de orada tam olarak istediklerimi yapacak ve üretecek ortamı sağladım ve gerçekleştirdim diyebilirim.

Tesadüfen mi Almanya’ya gittiniz yani oradan burs aldığınız için yoksa başka bir bağınız da var mıydı?

Ondan önce 5 yıl boyunca yaşamıştım Berlin’de. Bu kez Köln’de yaşamaya başladım hem Hollanda ve İtalya’ya da yakınlığı açısından daha iyi bir lokasyon oldu benim için. Orada belediyeye ait bir atölyeyi kullandım; 20 yıl çalıştım aynı atölyede. O kadar çok resim ürettim ki sergiler için toparladığımız resimlerin hepsini buraya taşıyamadım bile. Gerçekten çok fazla resim birikti 20 yılda…

20 yıl boyunca belediyeye ait bir atölyede sürekli ürettiğinizden bahsettiniz. Bu gerçekten ülkemizin kıyaslanınca apayrı bir sanat politikası profili çiziyor yönetmisel açıdan…Bu konu hakkında ne söylemek istersiniz?

Bence orada plastik sanatlara cok önem veriliyor. 60 metrekarelik bir alan verildi bana ve çok az paralarla kiralayabiliyorsunuz buraları. Türkiye’de de atölyeye dönüştürülebilecek çok alan var ama değerlendirilmiyor.

Sizce neden?

Bu çok önceden bugüne taşınan bir gelenek. Sadece halk değil, işin başında olan kişiler de sanattan çok iyi anlamıyorlar ve ilgilenmek istemiyorlar. Bu da genetik koda aktarılmış artık. Örneğin benim Köln’de açtığım sergilerimi Türklerden çok Almanlar ziyaret ederler…

Sanat perspektifiniz ve kullandığınız teknikten bahsedersek… Hem somut hem soyut tekniği birleştirdiğiniz ve çoğunlukla figür üzerine çalıştığınız temalarınız var. Resimde tuttuğunuz yol için neler söylemek istersiniz?

Araştırmalar ve çalışmaların gelişimiyle ortaya çıkardığım formlar bunlar. O yüzden benim işlerimin ilkiyle sonuncusu arasımda muhakkak bir ilişki vardır. Figür de çok çalıştığım için, herhangi bir soyut tuvalimde bile insana ait formlar görmek mümkün olabiliyor. Ayrıca doğayı da çok sevdiğimden doğa-insan ilişkisi de yansır resimlerime…Çevre kirliliğiyle ilgili resimlerim de var. Bir de ben dokunma duyusunu kışkırtmayı seviyorum; dokunulabilir formları kullanmayı tercih ediyorum.

Tuvallerinizin küçük küçük parçalardan oluşması, mozaik yapı bunu hissettiriyor zaten. 
 
Evet. Arayıcı bir tarzım var. Küçük küçük parçalardan bütüne ulaşmaya çalışıyorum.

Temsil etmeye çalıştığınız figürün iç parçalanmasının metaforu mu bu öyleyse?

Tabii. İç görünüm daha hakim. Dışarıdan içeri doğru bir ritm ve hareket var. Bütünü hareketlerin içinde algılamaya çalışmak eğilimi var.

Evrensel hareket gibi de diyebilir miyiz?

Belki de öyle, evet. Evren de insan anatomisi de parçacıklardan oluşuyor ve bütüne varıyorlar en sonunda…

Öyleyse sizin için ‘birikim’ olgusunun da önemli olduğunu çıkarabiliriz buradan…

Gerçekten güzel bir soru oldu bu çünkü benim için en önemli şeylerden biridir birikim ve tecrübe. Yaptığım her resim başka bir resim yapmam için bana ilham veriyor.

Keşfettiğiniz ufak şeyler bambaşka izler sürmenize yardımcı oluyor değil mi?

Epey  önceden beri denediğim şeyler vardı. Kulis gibi arka arkaya, üst üste bindirilen yapıda işler yapmayı düşünüyordum. 6-7 sene öncesinden planladığım şeyleri ama onları nasıl kat kat göstereceğim diye denemeler yapıyordum ve şimdi bu sergide ortaya çıkarıp sergileme fırsatını yakaladım.

Form üzerine sözlerinizden, ileride tuval üzerine çalışmalarınızın haricinde heykel, tekstil gibi yapılar üzerine de çalışacağınızı hissettim doğru mudur?
 

Tekstil değil ama resim ve heykeli birleştirebileceğim plastik çalışmalara gireceğimin yansımalarını şimdiden hissediyorum ben de.

Yine işlerinizden birinde ikiye ayrılmış bir surat ve arkada silüetleriyle temsil edilen iki insan figürü görüyoruz. Oradaki bölünmüşlük neyin ifadesi?

O tuvalim de Almanya’da yaşayan bir arkadaşımın portresi. Ve bir yüzü burada bir yüzü Almanya’da kalmış insanı yani aslında onun gerçek durumunu temsil ediyor. Hatta onun bir başka versiyonunda da çevre kirliliği mesajını da içeren, iskelete dönüşmüş bir ifadesi daha var.
 
Peki tekniğiniz için ne söylemek istersiniz? Kazımak ve sıyırmak diyorsunuz tekniğinize; nedir bu?

Frotage tekniği deniyor buna çok basit ifadeyle dokunun üzerine sivri bişeyle gidip alttakini üste çıkarmak denebilir bu teknik için.

Tuvallerinizdeki 3d görselliğine benzer öne çıkış bundan mı geliyor?
 
Evet tamamen bu teknik sayesinde. Tuvale doğru izleyeni içine çekebiliyorsunuz bunun sayesinde.

Peki son yıllarda özellikle küreselleşmeye atfedilen  nedenlerden dolayı değişen ve dönüşen sanat dünyası üzerine neler söylemek istersiniz?

Yeni ortam, olanakların gelişmesi özellikle gençlere başka kapılar açıyor. Ancak bazıları sadece modaya yönelik kavramlara yönelik sözü olmadan üretiyorlar; buna karşıyım. Ama sözü varsa buna karşı değilim. Formlar her zaman değişebilir buna açığım tabii ki.

Gelişen galericilik, uluslararası müzayedelere katılınabiliyor olmak, Türkiye’de plastik sanatlar çehresini değiştirecek mi? Buna inancınız var mı?

Tabii ülke politikasının da bu işin başında olanların da kendini geliştirmesi çok önemli. Yani sanattan gerçekten anlayan bakanların başa gelmesi, sosyal devlet anlayışıyla politikaların uygulanmaya çalışılması gerekiyor. Ama son yıllarda artan bu ivmeden ümidim var; sanatı iyi yöne götüreceğini sanıyorum.

İleriye yönelik sergi ve başka projelerinizle ilgili ipucu istesek?

Resimi düşünmediğim hiçbir gün bile yok. Ama kafamdakileri aktarma sürecim ve kapasitem hayalgücümle doğru orantılı değil. Kafamda çok fazla proje ve fikir var ama hepsinin muhakkak iş olarak ortaya hemen çıkaramıyorum. Bazen yıllar sonra o bir forma bürünebiliyor. Bir de resim sadece sanatçının kontrolünde ve yönetiminde değil. Tuvale başladıktan sonra o da sözünü ortaya koyar ve sizi yönlendirir. O yüzden kesin konuşmamak gerekir bir resimle ilgili bitirmeden evvel.

Sizinle konuşuyor gibi…

Tabii hem sanatçının hem resmin isteği ve ihtiyacı vardır. O isteğini ona vermek durumunda sanatçı da…Son dönem resimlerimde baştan herşeyi kestiremiyorum. Sürprizlere açık bir yolculuk gibi artık resim yapmak benim için.

Sürprizli olması hoşunuza giden tabii…

Kesinlikle. Onu sürprize bırakmak kaşıyor beni. Kafamda o kadar çok fikir ve yeni yöntem var ki kendime yetişemiyorum. Bazen birkaç asistanım olsa onlar projelerimi gerçekleştirsinler diyorum. Türkiye’de de olanakların yetersizliği bu üretim sürecini yavaşlatıyor. Oysa yurtdışında çok saçma bir fikir bile değer görebiliyor. Önemli olan sanatçıya sınırsızca sanat üretebilme özgürlüğünü yaşatabilmek…

Geçen hafta Dünya Kadınlar Günü haftası dolayısıyla kültür-sanat dünyasında kadın temalı işlenen pek çok etkinlik birbirini izledi. Bunlardan biri de Teşvikiye’de bulunan Derinlikler Sanat Galerisi’deki Kadın Gözüyle resim ve heykel sergisiydi.  Sergide kadın olma halleri üzerine kadın sanatçıların elinden çıkmış pek çok iş vardı. Katılımcılardan biri de Rusya asıllı ama uzun yıllardır Marmaris’te eşi ve çocuğuyla yaşayan Svetlana Önder idi. Biz de Türkiye’de yaşayan yabancı bir anne, yabancı ve ressam bir anne olan Önder’le onun resim serüveni ve sanatı üzerine bir sohbet gerçekleştirdik.

                                                                     Öncelikle sizi tanımak isteriz. Hayat hikâyenizden ve Türkiye’yle  yolunuzun nasıl kesiştiğinden basedebilir misiniz?

 Rusya Baltık Denizi bölgesi doğumluyum. Babam hava kuvvetlerinde görev yaptığı için çok   yer dolaştik. Kuzey Rusya’da güzel sanatlar lisesi, Ukrayna’da Devlet Güzel Sanatlar Üniversitesi, grafik sanatları bölümünü bitirdim. Aynı üniversitede 3 yıl asistan olarak çalıştım. Eşim makine mühendisi olarak Rusyada çalışıyordu. Orada tanıştık. Tanıştıktan 3 sene sonra Türkiye Marmaris’e geldik ve evlendik.
 

Türkiye’de yaşıyor ve çok iyi Türkçe konuşuyorsunuz? Burada yaşama kararı almanızda Türkiye’de resim yapma tutkunuz bir neden miydi?

Her yerde resim yapabilirim. Eşim Marmaris’li olduğu için orada oturuyoruz. Türkçemin iyi olmasında eşimin, ailesinin ve buradaki arkadaşlarımın çok yardımı oldu.   

Resim bir serüven midir sizin için? Yoksa zaten elinize fırça tutuşturduğunuz ilk anda zaten hep resim yapacağınızı anlamış mıydınız? Başlangıcından bugüne bu yolculuktan kısaca bahseder misiniz?

Güzel Sanatlar Lisesine endüstriyel tasarımcı olan annemin ısrarıyla başladım. Liseden başarılı bir şekilde mezun olunca güzel sanatlar fakültesini seçtim. Fakültede okurken amacım sadece mezun olmaktı. Bitirdikten sonra resim yapmaya devam edeceğimi tahmin etmiyordum. Kıymetini bilmiyordum. Bölümü çok kolay zannediyordum ve ciddiye almıyordum. 3. sınıftayken bir öğretmenimin ilgisiyle resim yapmayı sevmeye başladım ve bitirdikten sonra asistan olarak çalışmaya başladım. Genellikle karma sergilere, yarışmalara katıldım. Çeşitli ödüllerim aldım. Marmaris’e geldiğimde türkçe bilmediğim için çok sıkıldım. Duygularımı resimlere aktarmaya başladım. Yabancı olmamın yarattığı zorluklar beni resme daha fazla yaklaştırdı. Eşimin desteğiyle kendime ait bir atölyem oldu. Ders vermeye başlayınca 40’a yakın öğrencim oldu. Marmaris sanat hayatına ciddi bir katkı sağladığımızı düşünüyorum. Öğrencilerimden altısı güzel sanatlar bölümünü kazandı. Çocuk resimleri sergimiz geleneksel olarak her yıl tekrarlanıyor. Marmaris’te Türk, Rus, İsviçreli ve Ukraynalı ressam ve heykeltraşlarla ortak çalışmalarımız oldu. Geçen yıl Marmaris Belediyesinin katkılarıyla bahar festivalinde uluslararası bir heykel sempozyumu düzenledik.

En çok hangi ressam ve türden etkilendiniz?

9 yaşındayken kitapçıda bir takvimde gördüğüm Vrubel’in ‘Oturan Şeytan’ resmi beni çok etkiledi. Hâlâ bu tablo bana aynı etkiyi yaşatır. O zaman ben de böyle bir resim yapmak istedim ama nasıl yapacağım bilmiyordum. O günün hayatımın dönüm noktalarından biri olduğunu düşünüyorum.

Yaratım sürecinden önce beslendiğiniz en önemli kaynaklar neler?

Resimlerim duygularım ve hislerime göre şekillenir. Benim iç dünyamı yansıtırlar. Yaşadıklarım, üzüntülerim, sıkıntılarım, mutluluklarım beni besler. Onlar tuvalime yansır.

Tuvallerinizde günlük yaşantınızın, kadın olmanın, anne olmanın hissini çok yoğun aktarıyorsunuz. Bununla ilgili ne söylemek istersiniz?

Kadın olmak zor, kadın ressam olmak daha zor, iki çocuk annesi olmak ve resim yapmak çok daha zor. Ama bir o kadar da keyifli ve zevkli. Yaşadığım zorluklar duygularımı daha rahat ifade edebilmemi sağlıyor. Çevremle paylaştıklarım, hayatım, duygularım resimlerime yansır.

Figüratif resim çalışan bir sanatçı olarak sizden çok farklı türlerde çalışan sanatçılardan çıkmış işler için ne hissediyorsunuz? Bir gün bugün yaptığınızdan çok farklı bir işle çıkabilir misiniz karşımıza?

Verilen her eser, yapılan her çalışma tarzı ne olursa olsun hayatımıza bir katkıda bulunur. Benim gibi veya farklı tarzlarda çalışan arkadaşların yolları açık olsun diyorum. Figüratif stilde çalışmayı tercih ediyorum ama başka tarzlarda yapmış olduğum çalışmalarım var. İleride sizleri onlarla da buluşturmayı düşünüyorum. Zaman ne gösterir bilinmez uçabilir veya paraşütle atlayabilirim ama resim yapmaktan asla vazgeçmem.

‘Kadın Gözüyle’ sergisi dünya kadınlar günü haftasına da denk gelen ve her biri kadının gözünden hayatın yorumlandığı işlerden oluşuyor. Bir kadın ya da size de dönersek sanatçı bir kadın hayata nasıl bakar? Resimin kadını temsil etmesi ve aktarmasındaki gücü için ne söyleyebilirsiniz?

Bence ressam olsun olmasın kadın dünyayı renklendirir. Sevgi, mutluluk, barış, zenginlik katar. Çevresine, ailesine, çocuklarına sevgiyi aşılamak için çabalar. Bunu yaparken de aurasındaki bütün renkleri kullanır. Hayatımızdaki ayrıntıları yaşantısıyla, kelimeleriyle gelecek nesillere kadın aktarır. Resim bunları daha detaylı gösterir. Bir de çok iyi gözlemciyseniz ve kuvvetli bir hayalgücünüz varsa o resim size başka bir dünyanın kapılarını açar. Yaptığınız resimle beraber yaşayan apayrı ikinci bir dünyanız olur. Ben buna resmin gücü ve sihiri diyorum.

Bundan sonraki projeleriniz neler? En yakın zamanda işlerinizi nerede görebileceğiz?

Yaşadıklarım üzerinde çalışmayı çok seviyorum. Bunlar günlük hayatımdan olabildiği gibi, okuduğum bir kitap, bir film veya bir melodi olabilir. Farklı proje veya performans çalışmalarına katılmak isterim. İlgimi çeken bir projede sizinle de çalışmak fikrine neden olmasın diyorum.

Dünyada 1950’lerde Amerika’da ortaya çıkan, resimde çok yeni bir tekniğin; foto-pentürün Türkiye’deki öncü ismi Mustafa Sekban’ın ‘Bir martı kondu omzuma’, İSTANBUL oldu gözlerim…’ adlı sergisi Şubat ve Mart ayının ikinci haftasına dek Beyoğlu Mısır Apartmanında bulunan Casa dell’Arte galerisindeydi. Hipergerçekçilik (Fotorealizm) akımının etkisinde fırça kullanan ender sanatçılardan biri olan Mustafa Sekban, eserlerinde hayatın içinden gerçek figürleri işliyor. İstanbul tutkunu olan sanatçı, doğayı, denizleri, insanı tıpkı bir fotoğraf gibi tüm gerçekliği ile resimlerinde barındırıyor. Balıkçılar, tekneler, kent manzaraları, insan figürleri, kullandığı ışık tekniği ile tuvalde kendini gösteriyor.

Biz de Artimetre olarak Mustafa Sekban’la gerçekleştirdiğimiz samimi sohbeti sizlerle bu sayfada paylaşıyoruz…

1956 senesiydi.

Henüz altı yaşınızdayken..

Evet. Trabzonluyum ve Trabzon’daki Ulusoy otobüsleri levhasını indirip Zigana dağları manzarası koymuşlardı. Yeni otobüsler almışlardı o zaman. Otobüsler çok yeni ve büyüklerdi ve o otobüsler Zigana dağları arasında kıvrılarak gidiyorlardı. İşte o an ben ressam olmalıyım diye hissettim. Denize gidiyordum o anda ve bir yerden kâğıt buldum, oturdum ve başladım o Zigana dağından geçip giden otobüsleri çizmeye.

İlk çizginizle de o an mı tanışmıştınız?

Evet o andı. Beş altı yıl hep otomobil resimleri çizdim. Sonra ilkokul 5’de iken öğretmenimiz sınıfta Türkiye’nin kalkınması için ne gerekiyor? Siz ne olacaksınız? diye sordu ve çocuğun biri kalkıp, “Bol bol arabalı vapur alınmalı!” dedi. Arabalar vapura binip karşıya geçiyor diye bir yerden duymuş; eğer bunlardan bizde de olursa Türkiye kalkınır diye düşünmüş. (Gülüyor) O yıllarda çoğu da öğretmen olacağım derdi. Bense doğrudan “ben ressam olacağım” dedim. Anneme, babama resimden kazandığımla ev, araba alacağım derdim.
Bu söylediklerimi beş on yılda bir kendime tekrarladım ve çalışmalarımı hızlandırdım. Çünkü defter arkasına çizdiğim araba resimleriyle ev, araba alınamıyordu. ( gülüyor) sonra işi ciddi ciddi yapmaya başlayınca baktım alınabiliyormuş ev, araba ve ev aldım da sonuç olarak. (gülüyor)

Başlarda hep karakalem mi çalışıyordunuz?

Tabii uzun yıllar karakalem çalıştım. Ortaokulda biraz suluboya çalıştık; lisedeyse guaj boyayla çalıştık.

Daha sonra akademi yıllarınız geliyor… Tekstil okumuşsunuz. Neden resim değil?

İki kardeş aynı anda Güzel Sanatlara müracaat ettik. Şu an kendisi (Nedret Sekman) de Mimar Sinan Üniversitesi’nde profesördür. Onu resim bölümüne yazdırdım çünkü bir aileye iki ressam çok gelir diye düşünmüştüm. Tekstil de o yıllarda çok gelişmekteydi. Kardeşime ben tekstilci olup çalışır, kazanırım sen de ressam olarak aç yaşamaktan kurtulursun demiştim. (Gülüyor)

Albrecht Dürer ve abisinin hikâyesindeki gibi…

Evet çok benzer! Onlar ikizdir aslında. 11 kardeş içindeki ikiz kardeşler. Ancak ailesi sadece birini Berlin’e gönderebilmiş. İkiz kardeşi Albrecht’e ben nasolsa resim yaparım sen git eğitimini al demiş. Ve Albrecht Dürer’in ünlü ‘Eller’ tablosu da aslında kardeşinin elleriymiş! Daha sonra kardeşim resim bölümüne ben de tekstil bölümüne geçtim. Tekstilde de uzun yıllar çalıştım. Sonra baktım ki onun şöhretini gölgelemeyecek bir noktaya vardı kardeşim; ben de resime dönmeye karar verdim. O zaman akademisyenlere yeniden başlamak için ne yapmalıyım diye sorduğumda beni yarışmalara yönlendirdiler. Ben de öyle yaparak iki yılda katıldığım yarışmalarda dokuz ödül aldım ve galerilerden gelen tekliflerden birini değerlendirdim ve 2003’ten itibaren de daha önce kendi kendime denediğim diğer tüm temaları bırakıp sadece deniz üzerine çalışma kararı aldım.

O zamandan beri sadece deniz üzerine mi çalışıyorsunuz?

Aslında deniz çok geniş bir konu tabii. Bakıyorsun hem manzarası, figürü, emekçileri, İstanbul’u var. 12 bin yıllık bir şehir ve burası deniz ve balıkçılar kenti. Eski İstanbul silüeti de müthiş. Bundan da yararlanmak gerek. Işığı bir başka…

Zaten sizin tekniğinizle de ilintili olarak İstanbul resimleriniz fotoğraflar gibi ama değil de çünkü onlar birer resim aslında. Kullandığınız foto-pentür tekniği nedir?

Bu teknik 50’li yıllarda Amerika’da meşhur olmuş bir ressam varmış; Norman Rockwell diye. Tesadüfen onun kitabı geçti elime ve çok ilgimi çekti. Fotoğraf dergilerinin kapaklarını çizermiş meğerse. Aslında Ayvazovski de gemi şirketleri için onlara reklam amaçlı resimler yaparmış; bizim gemiler batmaz diye dünyaya göstermek için. Gemi reklamları yapmak için başlamış resime Ayvazovski. Ben de zaten oldum olası çok gerçekçi resimler yapardım ve dışarıdan herkes fotoğraf gibi işler derdi. Akademisyenler ise fotoğraf gibi olmamalı derdi. Uzun süre bu ikilem arasında gidip geldim. Daha sonra söylenenlere kulak tıkayıp bu teknik üzerine gittim. Sonuçta dünyada da Norman Rockwell diye bir adam bunu yapıyordu. Mesela bir boksörün sahnesi vardır onun; o işi çok hoşuma gitmişti.

Geçen hafta Sotheby’s’de çok yüksek rakama satılan Taner Ceylan’in benzer işini anımsattı bu…

Evet ona çok benzer. Daha sonra benim işlerim de halk tarafından benimsendi ama akademisyenlerce dışlandı ama ben üzerinde daha çok durdum. Hatta bana böyle resim yapma ödül alamazsın diyenler bile oldu. Ben de tekniği ikiye böldüm. Yarısını fotogerçekçi yarısını kendi tekniğimle yaptım ve jüride arada kaldı sonuç olarak ödülleri de aldım. (Gülüyor)

Ve Türkiye’de bu tekniğin ilk ve önünü açan kişi siz oldunuz öyleyse…

Evet. Bunu burada başlatan ben oldum ve doğal olarak bu tekniğin hocalığı işi de üzerime kaldı. Ama gerçekte ben de hâlâ öğreniyorum pek çok şeyi. Bir taraftan atölyemde öğrencilerimi yetiştiriyorum ama aynı zamanda kendim de öğrencisiyim bu işin. Her geçen sene de bu tekniği biraz daha ileriye götürüyoruz. Tekstilden aldığım bilgiler de çok faydalı oluyor buna tabii. Renk anlayışı, doku bilgisi v.s

Gerçekten tuvallerinizdeki doku çok hissediliyor. Foto-pentürün de gerçekçi etkisiyle balıkçı portrenizdeki balıkçının taktığı kaşkola dokunsak hissedecek gibiyiz sanki….

Evet heralde tekstilden gelen avantajlarımız da var. Ve Bauhaus’un dediği gibi; “Bir sanat eserinin yüzde yetmişi nakkaşlıktır!” hiç şüphesiz ki bir sanat eserinin yüzde yüzü nakkaşlık olamaz çünkü işin bir felsefesi ve dayandığı noktası olmalıdır. Ama büyük bölümü nakkaşlıktır çünkü resim kendine gerçekten baktırabilmelidir. O işi izleyen kişi “bunu ben de yapabilirim.”dememeli. İşte bizim arayışımız da bu!

Bu teknikle yorumlanan işlerde öne çıkan ögeler nelerdir?

Resmin temel üç tane ögesi vardır. Desen, renk ve ışık. Daha pek çok ögesi vardır ama bu üçü doğru şekilde bir tuvale yerleştiğinde o şaheser olur işte! Örneğin benim eski resimlerimde ışık bu kadar güçlü değil. Deseni ve rengi ihmal etmesem de ışık eksiği vardı onlarda.
Şimdi bu sergimle ışığı da öne çıkararak kullanmaya çalıştım. Zaten İstanbul temalı bütün resimlerim ve bu şehri en çok ışığı anlatır. Talep çok olduğu için çok fazla iş çıkarmaya çalışıyorum. Biraz daha yavaş çalışırsak sanırım hiperrealizmin daha iyi örneklerini verebileceğiz.
Bir de şundan çok etkilenmiştim. Kolombiyalı bir ressam var; Bottero diye..bizim galerilerden birinde onun bir işi 1 milyon 280 bin dolara kiralanmıştı. O zaman Kolombiya’lı yaparsa biz de yapabiliriz diyerek aslında çocukken peşine düştüğüm o saf hayalin aynsı olan heyecanla çalışmaya devam ettim. Zaten başarılı olmanın şartı peşinden gittiğin şeyi çok sevmek ya da ona muhtaç olmaktır. Ben de kendi sözümle kendimi bağlamıştım daha çocukken ve başarılı da oldum.

Kendinize verdiğiniz sözü tuttunuz…
 

Evet. Çok sevdiğim anneme evini de aldım, çocuklarıma da aynı şekilde. Yani sevdiğim ve inandığım işte başarılı olup onu materyale de çevirebildim bu çok müthiş bir şey tabii. Dünyanın en şanslı insanları grubundayım çünkü bana genlerden gelen miras yoluyla oldu bu.

Aileniz genlerinizde taşınan bir miras bırakmış size…

 Bunun büyük bir bölümü çalışmak tabii ki ama bilim adamları da diyor ki yüzde üç buçuk oranda deha bir ressam iseniz sıfır kabiliyetli biriyle sizin farkınız yüzde üç buçuktur.(Gülüyor) Geri kalanı çalışmak, eğitim v.s’dir ama tabii herşeyin başı da inanmaktır.
 

Tekniğe gelirsek…

Norman Rockwell’in yansıttığı Amerikan emekçileriydi ben ise Türk emekçilerini ele alıyorum. Bütün figürlerimin kimisi gerçekten Çengelköy’de yaşıyor, kimisi Sarıyer’de…Hepsine de resimlerimdeki göz, modellik paylarını öderim.

Hepsindeki sır bu değil mi? Hepsi yaşayan figürler…

Evet hepsi yaşıyorlar. Onlarla ben de yaşarım hatta. Yemek yeriz, vakit geçiririz, bazılarıyla yıllarca görüşürüz. Onları takip ederim; süreç içinde tekrar tekrar bana modellik yaparlar.

Bu sergiyle ilgili neler söylemek istersiniz? O kadar etkileyici ki sanki hepimiz omzumuza konan bir ‘martı’yla ayrılıyoruz galeriden…

“Bir Martı kondu omuzuma, gözlerim İstanbul oldu.” Şair ve ressam Bedri Rahmi Eyüboğlu, ki o şairlere göre çok iyi bir ressam, ressamlara göre çok iyi bir şairdir, şöyle demiş: “İstanbul deyince aklıma Martı gelir; yarısı gümüş yarısı köpük, yarısı balık yarısı kuş. İstanbul deyince bir masal aklıma gelir; bir varmış bir yokmuş.” Gerçekten şairliği müthişmiş Eyüboğlu’nun. İstanbul adamı şair yapar, ressam yapar. Ayrıca ben Trabzonluyum ve oranın da 1960’lardaki güzelliği, denizi harikaydı. Dolayısıyla deniz vazgeçilmezim oldu.

Size o halde 21. yüzyılın deniz ressamı diyebilir miyiz?

Çok severek yapıyorum her birini. Sonra sergilerimle birlikte onları Mahmutpaşa tabiriyle sergiye çıkarıyoruz; hem izleyicilerle hem arkadaşlarımla buluşuyorlar. Onlardan feyz alıyorum, yorumlarını alıyorum. Gelecek sergi için hangi moralle ne yapacağımıza karar veriyoruz.

Sizin bir de Deniz kuvvetlerinde, Bahriye’de zaman zaman bulunup onların resimlerini yaptığınızı biliyoruz.

Girmek için özel iznim vardı. Ben de onları takip ediyor ve resimlerini yapıyordum.

Bir çeşit resim muhabirliği yani…

Aynen öyle!

Şimdi de resimde çok az denenmiş ve kulak tıkanan bir tekniğin öncülüğünü yapıyorsunuz…

Foto-pentür için şunu soruyorlar: “Onun fotoğrafı varsa neden boyuyorsun?” Çünkü o fotoğraf, fotoğraf arşivine giriyor, bu da resim arşivine girecek. Aynı şey değil. Kâğıdın verdiği soğukluk ve boyanın sıcaklığı çok farklı. İstanbul’un fotoğrafları belgesel fotoğrafları tarihine girecek, bizim foto- pentürlerimiz ise resim tarihi arşivlerine…

Bir de tuval üzerine karakalem hatta karakalemle yağlıboyayı buluşturduğunuz çalışmalarınız var. Son serginizde de büyük boyda çok önemli işleriniz bulunuyor bu teknikte yaptığınız.

Bu yeni bir icat değil bütün resimlerin temelinde bu var. Çünkü bu kadar detaylı boyayabilmenin yolu çok detaylı çizmeyle alakalı. Sabırla yoğrulan işler hepsi ve bir anda artistik bir çıkışın tezahürleri değiller. Hepsinin konularını, renklerini, tonlarını, adetlerini sayarak, notlar alarak resmen puzzle’ı tamamlarcasına çalışıyorsunuz. Ve ben boyamayacağım hiçbir kurşun kalemin üzerine astar bir renk bile atmıyorum. Çünkü, tamamlanamayan bir noktadan sonra tekrar o noktaya gelmek çok zor. Ancak bitmiş, tamamlanmış bir noktadan sonra tekrar başına geçtiğinizde artık ikinci kısmıyla uğraşmaya başlayabiliyorsunuz. Bu benim bulduğum bir şey. Yoksa bir tekstil işçisine 500 tane pantolon ver ve bunun düğmelerini dik de, akşama kadar çıldırır ama 10’ar tane koyduğunda yapabiliyor. Ben bu resmi hayal ettiğimde mesela sadece bu adam bitecek diyorum. Tabloya öyle bakıyorum.

Planlayarak ve bölümlere ayırarak öyleyse…

Tamamını düşünemiyorum çünkü düşündüğümde geceleri uykum kaçıyor, nasıl bitireceğim diye. Bölüp, parçalayıp, yönetiyorum! Kapitalizmin yaptığı gibi. ( gülüyor)

Casa dell’Arte galerisi sizin de sergilerinizde tercih ettiğiniz bir galeri. Burayla ilgili neler söylemek istersiniz?

Ben kişilik ve tercihim açısından kendi içine kapalı yaşayan ve internet v.s gibi teknolojilerle dışarı açılabilen biri değilim. Casa dell’Arte bu açıdan gerek yurtiçi gerekse dışında iyi bağlantılar kuran ve doğru hareket eden bir galeri olduğu için burayla çalışıyorum ve çok memnunum.

Bir de Beyoğlu, Mısır Apartmanın’da olmasının ayrı bir önemi var sizin için bildiğim kadarıyla…

Evet. Sokağa açılması çok önemli. Sesin, yaşamın, caddenin için de olması çok mühim benim için. O açıdan da avantaj sağlıyor.

Son olarak önümüzdeki projelerinizden de bahseder misiniz?

Yakın zamanda yurtdışında birkaç fuar ve sergiye katılacağım; onun çalışmaları devam ediyor. Bunu haricinde sergiler devam edecek ve bir de benim öncülüğünü yaptığım bu tekniği akademik alana taşıma durumumuz var. Klasik eğitimin yanında bu türün de öğretilebileceği ikinci bir formatif alan olacak ve onun oluşumu ve yürütülmesiyle ilgileneceğiz.